Eski FDIC (Federal Mevduat Sigorta Fonu – Federal Deposit Insurance Corporation) Başkanı Sheila Bair, ABD borcunun balon gibi şiştiğini ve bununla başa çıkmak için herhangi bir planın olmadığını söylüyor.
ABD borcu son yıllarda fırlamış durumda ve çiçeği burnunda Başkan Donald Trump, her ne kadar borcun kapatılacağını söylese de bunun nasıl olacağına dair somut bir öneride bulunmuyor. Eski FDIC Başkanı Sheila Bair ise “Çözüm önerilmediği için borç, büyük ihtimalle bir krizi tetikleyebilecek benzeri görülmemiş seviyelere ulaşacak” diyor.
Finans krizi uyarısı
Insider’dan Kelly Cloonan’ın haberine göre, Bair, kontrol altına alınmadığı takdirde artan borç seviyelerinin bir sonraki mali krize neden olabileceği konusunda uyarıyor. 2008 küresel finans krizi sırasında FDIC’ye başkanlık eden Bair, hükümetin 2008’deki geçmiş krizlerde ve 2001’deki 11 Eylül terör saldırıları sırasında açık finansmanlı harcamalar ve vergi indirimleri uyguladığını ifade ediyor. Bair, “O zamanlar bunlar doğru kararlar olsa da, hükümet o zamandan beri bu harcama seviyesini korudu, borcu artırdı ve ekonomi için bir risk oluşturdu” şeklinde konuşuyor.
Bair, paylaştığı köşe yazısında, “Şimdi, ortaya çıkan federal borcun kendisi gelecekteki bir krizin nedeni olabilir” diye yazıyor.
Dahası Bair, yeni Başkan Donald Trump’ın önerilerinin muhtemelen hükümet borçlanmasını sürdürülebilir seviyelere çekmeye devam edeceğinin altını çiziyor. Bu, küresel yatırımcıların ülkenin borcunu ödeme yeteneğine olan inancını kaybetme ve son derece önemli ABD Hazine piyasasına olan güveni aşındırma riskini artırıyor.
Küresel yatırımcılar sorgulamaya başlayacak
Bair, “Yatırımcılar daha yüksek primler talep edebilir, hükümetin faiz ödemesini artırabilir, bu da vergi artışlarına, harcama kesintilerine ve Hazine kayıplarına neden olabilir” şeklinde yazıyor ve bu faktörlerin yaygın bir ekonomik sıkıntıya neden olacağını söylüyor.
Bair, “Her iki parti de açıkların artık önemli olmadığına karar verdi, bu oldukça üzücü çünkü önemli. Bir noktada dönüm noktasına ulaşacağız ve borçlarımızı satın almaya devam etmek isteyip istemediklerini sorgulayacak yatırımcılar için bu çok önemli bir an olacak” diyor.
Yılda 7,75 trilyon dolar
ABD’nin gayri safi milli borcu 35 trilyon doları aşmış durumda. Bair, Sorumlu Federal Bütçe Komitesi’nin (Committee for a Responsible Federal Budget) bulgularına atıfta bulunarak, Trump’ın önerdiği politikaların gelecek 10 bu borca yılda tam 7,75 trilyon dolar ekleyeceğini söylüyor.
Bair, borç sorununun bu seçim döneminde pek ilgi görmediğini çünkü borç krizini çözmek için adayların muhtemelen vergileri artırmaları veya sosyal programlara harcamaları azaltmaları gerekeceğini belirtiyor ve bunların hiçbirinin seçmenler arasında popüler olmasını beklemediğini hatırlatıyor.
Sosyal güvenlik, vergi kanunu ve borcun azaltılması
Bair, “Bunun siyasi bir karşılığı yok. İnsanlar vergilerinin artacağını veya yardımlarının azalacağını duymak istemiyor ve gidip bu zor kararları alıp bazı reformlar yapsanız bile, bir sonraki nesil liderlik gelip her şeyi çarçur edebilir; bu yüzden politikacıların bu yolu denememeye karar verdiğini düşünüyorum” diye ekliyor.
Bair, liderlerin herhangi bir siyasi olumsuzluktan kaçınmak için iki partili bir yaklaşım benimsemeleri, sosyal güvenliği güçlendirmeleri, açığı azaltmaları ve vergi kanununu yeniden düzenlemeleri gerektiğini söylüyor ve ekliyor: “Silahlarınızı birleştirip bunu yapmalısınız. 1980’lerde olan buydu ve bunun tekrar olmasını umuyorum. Bunun tekrar olmasına ihtiyacımız var.”
