ABD borsalarının yeni yıla oldukça yavaş başlamasının Trump’a bir mesaj olduğu düşünülüyor.
ABD hisse senedi piyasaları, Başkan Trump’a bir mesaj gönderiyor.
ABD borsalarında ‘Trump ticareti’nin kazanımlarını yitirmesinin, Başkan Trump’a bir mesaj olabileceği varsayılıyor.
‘Önce Amerika’ endişesi
Yahoofinance’ten Rick Newman’ın haberine göre, Kasım ayındaki başkanlık seçiminden sonraki ilk ayda, S&P 500 Endeksi yüzde 5,3 gibi belirgin bir artış gösterdi. Yatırımcılar, vergi indirimleri, iş dostu düzenlemelerin kaldırılması ve şirket karlarını artırması muhtemel diğer önlemler şeklinde mali teşvikler vaat eden Başkan Donald Trump’ı alkışladı.
Ancak 6 Aralık’tan bu yana yatırımcılar, Trump’ın ‘Önce Amerika’ gündeminden endişe duydukları için S&P 500 yüzde 4 oranında düştü. Trump’ın ithalata koymak istediği tarifelerin fiyatları artıracağı ve Trump’ın göçmen işçileri sınır dışı etme planının iş gücü maliyetlerini daha da yukarı çekebileceği düşünülüyor. Bu, 2022’de zirveye ulaşan ilk dalganın azalmaya başladığı sırada ikinci bir enflasyon dalgası hakkında yeni gerginliklere neden oluyor.
Arz ve talep şoklarının karışımı ve belirsizlik
Piyasalar, Trump’ın 20 Ocak’ta göreve başlamasını memnuniyetle karşılayabilir çünkü bu, Trump’ın politikaları hakkında 10 haftalık spekülasyonlara son verecek ve aslında ne yapmayı planladığı konusunda netlik sağlamaya başlayacak. Ancak piyasalar Trump’ın dikkate alması gereken bazı önemli sinyaller de gönderiyor.
Citi ekonomistleri 2025’e yönelik görünümlerinde, “Trump’ın politikaları, olumlu ve olumsuz arz şokları ile talep şoklarının karmaşık bir karışımını içeriyor. Sonuç olarak, Trump’ın politikalarını çevreleyen belirsizlikler önemli” diye yazıyor.
Piyasalar ise belirsizlikten nefret eder ve aniden bunun içinde boğulur. Ekonomistler Scott Baker, Nicholas Bloom ve Steven Davis tarafından oluşturulan ekonomik belirsizlik endeksi, Ekim ayındaki 109 seviyesinden Kasım ayında 225 seviyesine sıçradı. Bu, 2022’den bu yana görülen en yüksek seviyeye karşılık geldi. Aralık ayında ise hala ortalamanın çok üzerinde olan 215 seviyesine düştü.
Tarifeler ve sınır dışı etme planı
Yatırım şirketi Fundstrat’tan Tom Lee, paylaştığı analizde, “2025 şimdiye kadar çalkantılı geçti. Beyaz Saray’dan gelen bir politika belirsizliği var ve bunlar bariz şeyler: Tarifeler ve sınır dışı etmeler” diyor.
Bu süreçte Fed’in de gergin olduğu görülüyor. Fed’in Aralık toplantı tutanakları, “Tüm katılımcılar dış ticaret ve göçü etkileyen politikalardaki olası değişikliklerin kapsamı, zamanlaması ve ekonomik etkileriyle ilgili belirsizliğin yüksek olduğunu değerlendirdi” ifadelerini kullanıyor.
Yatırımcılar ve politika yapıcılardaki kafa karışıklığının nedeninin Trump ve ekibinin karışık sinyaller göndermesi olduğu görülüyor. Bazı Trump danışmanları, Trump’ın tarife planlarını azalttığı yönündeki medya haberlerini körüklüyor. Trump ise, bunu sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda yalanladı. Bunun sonucunda ise Wall Street iki kampa ayrılmış durumda: Biri ticarette asgari düzeyde aksama bekliyor, diğeri ise çok daha ötesini.
Endişeler
Piyasalar birkaç özel endişeyi dile getiriyor. Birincisi, Trump’ın tarifelerinin fiyatları yukarı iteceği ve önemli bir enflasyon dalgasına neden olacağı. Michigan Üniversitesi’nin son aylık anketinde, tüketicilerin gelecekteki enflasyon beklentileri, büyük olasılıkla insanların Trump’ın yeni tarifeleri hakkında duydukları haberler nedeniyle artmış durumda.
Capital Economics, analizinde, “Tüketiciler, Donald Trump’ın politika planlarının muhtemel durgunluk enflasyonu etkisinden daha fazla endişe duymaya başlıyor” diyor.
Yatırımcılar da bu endişeleri paylaşıyor gibi görünüyor ve bu, faiz oranlarındaki alışılmadık hareketleri açıklamaya yardımcı oluyor.
Fed, geçen Eylül ayından bu yana kısa vadeli oranları yüzde 1 puan düşürdü. Ancak 10 yıllık Hazine tahvili oranı o zamandan bu yana yüzde 1 puandan biraz daha fazla arttı; bu oldukça alışılmadık bir sapmaya karşılık geliyor.
Moody’s Analytics, paylaştığı notta, “Piyasalar daha değişken, enflasyonist ve borçlu bir geleceğe uyum sağlama sürecinde olabilir” açıklamasını yapıyor.
Enflasyonda bir canlanma olursa, Fed sadece dört ay önce başlattığı faiz indirimi döngüsünü sonlandırmak zorunda kalabilir. Birçok yatırımcı artık bunun gerçekleşmesinin muhtemel olduğunu düşünüyor. CME Group’un FedWatch aracı, piyasaların Trump’ın Kasım ayında seçilmesinden ve özellikle Ocak ayının başından bu yana, daha yüksek kısa vadeli faiz oranları fiyatladığını gösteriyor.
Trump tek faktör değil
Tek faktör Trump da değil. Aralık ayına ait güçlü istihdam raporu, ekonominin iyi gittiğini ve muhtemelen daha fazla faiz indirimine ihtiyaç duymadığını gösterdi. Ancak bu, Trump’ın yeni enflasyonu körükleyeceği endişelerinin üstüne geldi.
Daha yüksek faiz oranları hisse senetlerini birkaç şekilde etkiliyor. Sabit gelir oranları yükseldiğinde, tahviller hisse senetlerine göre daha cazip hale geliyor ve bazı yatırımcılar Hisse senetlerini satıp tahvil alıyor. Daha yüksek faiz oranları ayrıca işletmeler için borçlanmanın daha pahalı hale gelmesi nedeniyle kârları düşürüyor ve bu da bazı hisse senetlerinde değer kaybı anlamına geliyor.
Mesajın odağı ‘enflasyon’
Trump, örneğin Çin, Meksika, Kanada ve diğer ticaret ortaklarından gelen ithalatlara gümrük vergileri için çıkış yolları ima ederse, bu zamana kadarki anlatısını göreve geldiğinde değiştirebilir. Ayrıca, sınır dışı etme çabalarını hüküm giymiş suçlular gibi belirli göçmen gruplarıyla sınırlayabilir ve bu da işçileri sınır dışı etmeyi düşünmediğini gösterebilir. Bazı yatırımcılar da, Trump yönetimindeki yatırım iklimi konusunda olumlu kalmaya devam ediyor ve tehditlerinin eylemlerinden çok daha kötü olabileceğini düşünüyor bekliyor.
Ancak Trump’ın aylar sürebilecek çeşitli müzakerelerde gümrük vergileri ve sınır dışı etme tehditlerini kaldıraç olarak kullanmak isteyebileceği göz önüne alındığında, Trump’ın sis bulutunun dağılmasının biraz zaman alması bekleniyor. Piyasalar ise Trump’a enflasyonist her şeyden kaçınması gerektiğini söylüyor ancak henüz ne kadar sabırlı olmaya istekli oldukları noktasında bir ipucu vermiyor.
