Donald Trump ABD seçimlerinde Kamala Harris karşısında tarihi bir zafer elde etti. Trump’ın olağanüstü siyasi geri dönüşünün küresel ekonomi üzerinde de sismik etkilere sebep olması bekleniyor. Trump seçim sonrası destekçilerine yaptığı ilk açıklamada “eşsiz ve güçlü bir yetkiye ulaştıklarını ve Amerika’nın altın çağını başlatacağını söyledi.
Trump’ın seçim vaatleri arasında yüksek tarifeler, vergi indirimleri, deregülasyon ve küresel anlaşmalardan çekilme gibi oldukça dikkat çekici başlıklar yer aldı. Analistler Trump’ın ikinci dört yıllık döneminde bu vaatleri ne derece uygulamaya çalışacağını belirlemenin zor olduğunu ancak bu politikalardan herhangi birinin küresel çapta net yansımaları olacağını söylüyorlar.
CNBC’nin haberine göre varlık yönetimi firması Abrdn’in Politika Ekonomisti Lizzy Galbraith, Trump Beyaz Saray’a döndüğünde tam olarak ne tarz bir başkanlık yapacağını yatırımcıların henüz bilmediğini söyledi.
Balbraith açıklamasında, “Kongre’nin bu konuda oynayacağı gerçekten büyük bir rol var. Eğer Trump Kongre’nin birleşik kontrolüne sahip olursa deregülasyon gündemini uygulamak için daha fazla serbestliğe sahip olacak. Bu da çok muhtemel görünüyor ve önümüzdeki birkaç hafta veya gün içerisinde olmasını beklediğimiz şey bu. Ancak ticaret politikasının unsurlarını da görmemiz muhtemel” ifadelerine yer verdi.
Tarifeler konusunda Galbraith, şu anda iki görüşün hakim olduğunu söyledi. Ya Trump tarifeleri ticaretin diğer taraflarından tavizler koparmak için bir pazarlık aracı olarak kullanmaya çalışıyor ya da sözünü yerine getirip çok daha geniş bir tarife rejimi uygulayacak.
Trump’ın favori kelimesi
Trump daha önce ‘tarife sözcüğünü en sevdiği kelime olarak tanımlamıştı ve “sözlükteki en güzel kelime” olarak nitelendirmişti. Trump, gelirleri artırmak amacıyla, ABD’ye ithal edilen tüm mallara %20’lik bir tarife uygulayabileceğini, Çin ürünleri için %60’a varan bir tarife ve Meksika’da üretilen otomobillere %2.000’e varan bir tarife uygulayabileceğini öne sürmüştü.
Bu arada Avrupa Birliği için Trump, 27 devletten oluşan bloğun yeterince Amerikan ihracatı satın almadığını ve bu yüzden “büyük bir bedel” ödeyeceğini söylemişti.
Galbraith, “Trump’ın tarifeleri oldukça sık kullandığı herhangi bir durumda, asıl odak noktasının Çin olacağını düşündüğümüzü belirtmekte fayda var. Trump’ın ikincil tarife vaadi olan Avrupalı şirketlere zarar verecek temel tarife oranlarını o kadar da uygulanabilir olarak görmüyoruz.
Bu nedenle, belirli Avrupa ürünlerinin etkilenebileceğine dair hala belirgin bir olasılık olmasına rağmen, Avrupa mallarına gerçekten zarar verecek bir temel tarife gibi bir şeyin uygulandığını görmek bizim temel beklentilerimiz arasında değildir” açıklamasında bulundu.
Analistler, Trump’ın küresel çapta tarifeler uygulama planının tüketiciler için fiyatları artırma ve harcamaları yavaşlatma olasılığının yüksek olduğu konusunda uyarıyorlar.
Avrupa’yı ne bekliyor?
Oxford Economics Küresel Makro Araştırmalar Direktörü Ben May, Trump’ın ikinci döneminin ekonomik büyüme üzerindeki doğrudan etkisinin yakın vadede sınırlı olacağını söyledi. Ancak May’e göre ticaret ve büyüme gibi konu başlıkları finansal piyasalar için asıl büyük etkileri gizliyor olacak.
May Trump’ın politika gündeminin daha radikal yönlerinin özellikle de tarifler konusunda benimsendiği bir senaryoda dünya genelindeki etkinin “çok büyük” olacağını belirtiyor.
Ekonomist en büyük bilinmezlerden biri olarak Trump’ın ABD Kongresi üzerinde tam kontrol sağlamasını gösterdi. Zira bu tür bir güce sahip olan Trump yönetimi daha büyük çaplı ve daha az hedefe odaklı tarifeler gibi aşırıcı politikaları uygulama yetkisine sahip olacak.
May ayrıca,”Trump’ın Ukrayna ve Orta Doğu’daki çatışmalar konusundaki tutumu konusundaki belirsizlik, her iki bölgede de daha fazla istikrarsızlık riskini artırıyor ve bu da bölgesel ve hatta küresel büyümeye zarar verebilir” açıklamasında da bulundu.
İkinci bir Trump dönemi uzun zamandır Avrupa ve Avrupa Birliği için olumsuz bir ihtimal olarak görülüyordu. Fakat Signum Global Advisors analistler çarşamba günü yayınladıkları bir araştırma notunda “bu gerçeğin büyüklüğünün yeterince ciddiye alınmadığını” söyledi.
Analistler, AB’nin ikinci Trump döneminin en büyük kaybedeni olacağını savunuyor. Bunun sebebi ise ticari gerilimler, kritik Avrupa politika kararları konusundaki hayal kırıklıkları ve sermayenin ABD’nin talep ettiği yönde hareket etmesi baskıları olacak.
Asya’da büyük gerilim
Macquarie Group analistleri perşembe günü yaptıkları açıklamada, Trump’ın seçim zaferinin “Asya için”, özellikle de Çin için “kötü haber” olduğunu söyledi. Ancak analistlere göre bölge Trump’ın ilk dönemi olan 2016’ya göre artık “daha hazırlıklı” konumda.
Araştırma notunda, “Trump’ın kampanyasının temel ilkelerinden biri daha yüksek gümrük vergileriydi. Asya’yı, özellikle de Çin’i kasıp kavurması muhtemel ters rüzgarlar, belirsizlik hakim oldukça oynaklığı artıracak ve kazanç beklentilerini sıkılaştıracaktır.
Buna karşı bir denge oluşturacak unsursa Çin’in teşvik önlemlerini hızlanması ihtimalidir. Çin hükümeti, yerel tüketici güvenini desteklemek için ekonomik büyümeyi %5 seviyesinde getirme ve emlak piyasasındaki sorunları çözme hedeflerini halihazırda belirledi” açıklamasında bulundu.
