Tüpraş (#TUPRS), 2024’ün ilk dokuz ayında azalan satış gelirleri ve artan maliyetlerin etkisiyle kârlılıkta gerileme yaşadı. Şirketin satış gelirleri yıllık %12 oranında düşerken, özellikle ham madde ve üretim maliyetlerindeki artış, brüt kâr marjında daralmaya yol açtı. Sonuç olarak, net kâr %42 oranında gerileyerek önceki yıllara göre daha düşük bir seviyeye indi. Bu finansal tabloya rağmen, Tüpraş, yıl sonu için belirlediği yatırım hedeflerinden vazgeçmedi. Bu güne kadar 261 milyon dolar olan yatırım harcamasını yıl sonuna kadar yaklaşık 400 milyon dolara çıkaracak.
Üretim hacminde artış
Şirket, dokuz aylık dönemde kapasite kullanım oranını ise artırarak üretim hacmini genişletti. 2023’e kıyasla daha yüksek oranda ham petrol işleyen Tüpraş, bu dönemde toplamda 20 milyon tonun üzerinde satılabilir ürün üretti. Artan üretim kapasitesi, şirketin satış hacmine olumlu yansıdı ve yurt dışı pazarlarda %24 oranında artan satışlar toplam satış hacmini yukarı çekti. Yine de iç pazardaki düşüşle birlikte toplam satış geliri, maliyetlerdeki artışı karşılamakta yetersiz kaldı.
Sıfır karbon yatırımları
2050 yılına kadar karbon nötr bir enerji şirketi olma hedefiyle hareket eden Tüpraş, sıfır karbonlu enerji üretimi projelerini desteklemeye devam ediyor. Şirketin bağlı ortaklığı Entek ve rafinerilerinin katkısıyla sıfır karbonlu elektrik üretim kapasitesi toplamda 416,3 MW’a ulaştı. Ayrıca, Entek, 653,3 MW kapasiteli yeni projeleri için ön lisans aldı. 65 MW’lık kapasite artırımı için de lisans tadil sürecinde bulunuyor.
Yenilenebilir enerjiye yer açıyor
Tüpraş, enerji verimliliği ve rafinerilerinde modernizasyon çalışmaları için 2024’ün ilk dokuz ayında 261 milyon dolar yatırım harcaması yaptı ve yıl sonuna kadar bu yatırımları 400 milyon dolara çıkarmayı hedefliyor. Yatırımlar, operasyonel maliyetleri düşürmek ve verimliliği artırmak adına uzun vadeli bir perspektifle hareket ettiğini gösteriyor. Şirket, tesislerinde yenilenebilir enerjiye daha fazla yer açmayı ve enerji verimliliğini artırmayı hedefleyerek, enerji sektöründe çevre dostu bir yaklaşımı sürdürüyor.
Yıl sonu beklentileri değişmedi
Yaşadığı zorluklara rağmen, Tüpraş yılın ikinci çeyreğinde belirlediği yıl sonu hedeflerinde değişikliğe gitmedi. Yaklaşık 12 dolar/varil ürün marjı, %85-90 kapasite kullanımı ve 30 milyon tonluk satış hacmi hedeflerini koruyor. Bu tutarlılık, Tüpraş’ın operasyonel istikrarını koruma ve değişken piyasa koşullarına uyum sağlama stratejisini ortaya koyuyor.
Sonuç olarak, 2024’ün üçüncü çeyreğinde finansalları zayıf bir tablo çizse de, şirketin sıfır karbon hedefleri doğrultusunda sürdürülebilir enerji projelerine odaklanması, uzun vadeli büyüme stratejisini destekleyen bir unsur olarak öne çıkıyor. Artan ham madde maliyetleri ve düşen kâr marjlarına rağmen, Tüpraş’ın çevre dostu enerji yatırımlarına devam etmesi, şirketin uzun vadeli değer yaratma potansiyeline işaret ediyor.
