ODTÜ Kuzey Kıbrıs Kampüsü Elektrik Elektronik Mühendisliği Program Koordinatörü Prof. Dr. Murat Fahrioğlu, Türkiye ile KKTC arasında planlanan denizaltından elektrik bağlantısı projesinin teknik olarak hazır durumda olduğunu belirtti.
Türkiye ile Kuzey Kıbrıs arasında elektrik bağlantısı konusunda çalışan ve Türkiye ile KKTC arasında oluşturulan Ortak Enerji Çalışma Grubu üyesi de olan Fahrioğlu, AA muhabirine, Türkiye’den denizaltı elektrik bağlantısı aracılığıyla KKTC’ye enerji sağlamayı amaçlayan projeye ilişkin çalışmaları anlattı.
Fahrioğlu, ada şebekelerinin özelliklerine ilişkin, “Ada şebekeleri küçük ve izole oldukları için çok hassas şebekelerdir ve genelde kendilerinden çok daha büyük ana kara şebekelerine bağlantı ihtiyacı duyarlar. Dünya genelinde birçok ada daha büyük şebeklere ya bağlanmış ya da bağlanmak üzeredir.” ifadelerini kullandı.
Bu doğrultuda Türkiye ile KKTC arasında yapılan çalışmalara değinen Fahrioğlu, “2017 yılında Türkiye ve KKTC arasında bir enerji anlaşması yapıldı. Bunun akabinde de iki ülke arasında bir Ortak Enerji Çalışma Grubu kuruldu. Ben de bu kurulun üyesiyim. Yaptığımız çalışmalar sonucunda ülkeler arası elektriksel bağlantının en iyi şekilde HVDC-VSC modelinde yapılacağına karar verildi.” diye konuştu.
Fahrioğlu, projede söz konusu modele karar kılınmasının ardından, Türkiye Elektrik İletim AŞ ile Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu’nun bağlantının detaylarını çalıştığını belirterek, “Teknik konularda bu bağlantı projesi hazır durumdadır. Bu bağlantı türü şu anda dünyada en yaygın ülkeler arası bağlantı şeklidir.” dedi.
Yaklaşık 85 kilometre uzunluğunda birbirine yakın 3 güzergâh üzerinde durulduğunu ve kablo kapasitesine yönelik farklı senaryolar üzerinde çalışıldığını belirten Fahrioğlu, “Kabloyu yüksek kapasitede çekip, kademeli olarak çevirici istasyonları artırma şeklinde de ilerlenebilir, çünkü projenin en meşakkatli kısmı denizaltına kablo serilmesi.” değerlendirmesinde bulundu.
“Türkiye ile hat bağlantısı KKTC elektrik sisteminde yenilenebilir enerji payını artırır”
Fahrioğlu, Türkiye’nin kurulu gücü ve kaynak çeşitliliğine değinerek, “Türkiye şebekesi Avrupa’ya 3 hattan bağlı ve sağlıklı derecede de HES’lere sahip olması nedeniyle yenilenebilir enerji oranını artırmak için müsait. Türkiye, Avrupa Şebekeler birliğine de üye ve bu birliğin Almanya’dan sonra en büyük ikinci şebekesi. Bu bağlantı, teknik, ekonomik ve çevresel anlamda Türkiye’ye ve bağlı olduğu ülkelere (Yunanistan ve Bulgaristan) büyük kazançlar sağlıyor.” diye konuştu.
Kuzey Kıbrıs’taki durumun ise farklılık içerdiğini dile getiren Fahrioğlu, şunları kaydetti:
“Toplam kurulu kullanılabilir güç 400 megavat civarında. Bunun şu anda büyük kısmı fosil yakıta dayalı. KKTC elektrik şebekesi bir ada ülkesi olması ve diğer ülkelere bağlantısı olmaması açısından çok sağlıklı bir şebeke değil. Buna bir de şebekeyi besleyen yalnızca iki ana elektrik santral merkezi olduğunu eklersek, sorunlu durumlarda şebekenin çok kolay çöküşler yaşadığını biliyoruz. Kuzey Kıbrıs’ta elektrik kesintileri bu yüzden çok yaygın. Elde olan santraller belirli durumlarda ani talep değişikliklerine cevap veremiyorlar ve bazı ufak sorunlar bile kötü sonuçlar doğuruyor.”
Fahrioğlu, Türkiye ile yapılacak elektriksel bağlantının KKTC’ye sağlayacağı katkıya dikkati çekerek, “Türkiye ile bir hat bağlantısı olursa KKTC hem Türkiye’ye hem de dolaylı yoldan Avrupa’ya bağlanır. Bu durum KKTC şebekesindeki elektrik kalitesini üst düzeye taşır ve frekans sağlığı, arz güvenliği ve diğer birçok teknik açıdan sisteme yardım eder. Aynı zamanda, sisteme eklenebilecek yenilenebilir enerji miktarını da üst düzeye çıkarır.” dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yeniden cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından, pazartesi günü ilk yurt dışı ziyareti kapsamında KKTC’nin başkenti Lefkoşa’ya gitmişti. Erdoğan, KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar ile Cumhurbaşkanlığı Sarayı’ndaki baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında, gündemlerindeki tüm konuları ayrıntılarıyla ele aldıklarını belirterek, “Bunların içerisinde şüphesiz ki elektrik sorunuyla ilgili Türkiye’den kablo yoluyla Kuzey Kıbrıs’a elektrik naklinin sağlanması en önemli adımımız olacaktır. Bununla artık Kuzey Kıbrıs’ta elektrik kesintileri gibi bir sorun kalmayacaktır.” açıklamasında bulunmuştu.
