ABD borsalarındaki boğa piyasası en iyimser yatırımcılar dışında herkesin beklentilerini aşarak bir kilometre taşına daha ulaştı ve iki yaşına girdi.
MarketWatch’un haberine göre ABD borsalarının gösterge endeksi S&P 500 son ayı piyasası dibi olan 12 Ekim 2022’den bu yana %60’ın üzerinde yükseldi. Bu artış birçok finans uzmanının beklediğinden çok daha hızlı gerçekleşti. Wall Street firmaları ise ralliye ayak uydurmak için yıl sonu hedeflerini tekrar tekrar yükseltmek zorunda kaldı.
Son üç ayda yükseliş eğilimi biraz daha inişli çıkışlı hale gelse de göstergeler yavaşlama eğilimi gösteren boğa piyasasının hâlâ devam ettiğini gösteriyor. Wall Street’in korku endeksi olarak da bilinen CBOE Volatilite Endeksi (VIX) 5 Ağustos’ta Mart 2020’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı ve sonra tekrar düşüşe geçti. Eylül ayının ilk haftasında da benzer bir hareketlilik yaşandı. Ancak VIX’teki bu düşü aynı zamanda hisse senetlerini dipten almak isteyen yatırımcılar tarafında talep çekti.
S&P 500 Endeksi 1990’ların sonlarından bu yana yılın ilk üç çeyreğinin en iyi performansını sergiledi. Dow Jones verilerine göre endeks aralık sonuna kadar kazançlarını koruyabilirse %20 veya daha fazla yükseliş yakaladığı art arta 2. yılına ulaşmış olacak. Bu başarıya endeks daha önce en son 1998 yılında ulaşmıştı.
Ancak son dönemde rallinin devamlılığına ilişkin potansiyel riskler artıyor. ABD hisse senetleri şu anda tarihsel verilere göre yüksek fiyatlardan işlem görüyor. Hisse değerleri 2021’in sonlarında ulaşılan zirvelere oldukça yakın seyrediyor.
İsrail ile İran arasında artan gerilim ve çatışma ortamı ham petrol fiyatlarını yükseltmesine ve hisse senedi yatırımcılarını diken üstünde hissetmesine sebep oluyor. Dolayısıyla jeopolitik riskler bir kez daha yatırımcıların gündeminde.
Üçüncü çeyrek bilanço sezonunun başlamasıyla birlikte yatırımcılar Microsoft, Alphabet ve diğer teknoloji devlerinin yapay zeka alanındaki olağanüstü yatırımlarının karşılığını alıp almadığına bakacak. Daha sonrasında ise yatırımcılar Nvidia bilançosuna odaklanacak. Dev çip üreticisi ağustos ayında son tur sonuçlarını bildirdiğinde, bu sonuçlar güçlü olsa da hisseleri artırmaya yetmemişti.
Son olarak, 5 Kasım’daki ABD seçimlerinde birçok yatırımcıyı yakından ilgilendiriyor. Zira yatırımcılar portföylerini başa baş gidebilecek ve potansiyel olarak tartışmalı bir sonuç içerebilecek bir yarıştan kaynaklanabilecek herhangi bir oynaklıktan korumaya çalışıyor.
Tüm bu belirsizlik nedeniyle, dünya çapında milyonlarca yatırımcı, piyasanın bir sonraki adımda nereye gidebileceği konusunda ipuçları arıyor.
Ned Davis Research’teki analistlerden oluşan bir ekip, boğa piyasası rallilerinin ikinci yıl dönümüne geldikten sonra geçmişte nasıl bir seyir izlediğini yakından inceledi.
Araştırmaya göre II. Dünya Savaşı’nın sona ermesinden bu yana, en az bu kadar uzun süren 12 boğa piyasası gerçekleşti. Mevcut boğa piyasası ise 13’üncü olacak.
Bu 12 rallinin yedisinde borsa rallisi üçüncü yılına kadar ulaştı. Dolayısıyla istatistikler mevcut boğa piyasasının devam etme ihtimalinin daha yüksek olduğunu gösteriyor.
Ned Davis araştırmasına göre, 12 rallinin tamamı için medyan iki yıllık artış %54,4. Bu da hisse senetlerinin son iki yılda gördüğü artışların aslında tarihsel verilere göre o kadar da olağanüstü olmadığını gösteriyor.
Ancak daha sonraki süreçte ise işler biraz daha bulanıklaşıyor. Ned Davis ekibine göre üçüncü yıldönümlerine ulaşan ralliler üçüncü yıllarında medyan %13,3’lük yükseliş elde edebiliyor. Yıldönümüne ulaşamayan rallilerse %5,9’luk bir geri çekilmeyle karşı karşıya kalıyor.
Boğa piyasaları yaşlılıktan ölmüyor
Ned Davis analizinden tek bir örnek bile yaşlılıktan ölen bir boğa piyasasını içermiyordu. Boğa piyasasının başarısız olduğu her durumda, satış öyle ya da böyle önemli bir katalizör tarafından gerçekleştirildi.
Resesyon en yaygın katalizör olarak öne çıktı ve üçüncü yıllarındaki üç ayrı boğa piyasasının sonunu getirdi. Dördüncü bir örnekte ise Ekim 1966’da başlayan boğa piyasası, merkez bankasının enflasyon patlamasını savuşturmak için para politikasını sıkılaştırmaya başlamasıyla ABD Merkez Bankası tarafından bizzat öldürüldü.
Beşinci örnek Mart 2009’da başlayan boğa piyasası rallisiydi. Standard & Poor’s’un ABD’nin kredi notunu düşürmesi ve Avrupa devlet borcu krizine bağlı küresel gerginlikler, hisse senetlerinin düşmesine neden oldu.
Ned Davis ekibi, üç unsurun doğru gitmesi halinde mevcut boğa piyasasının da üçüncü doğum gününe ulaşmasını bekliyor.
Birincisi, 2022’nin sonlarında başlayan dezenflasyonist eğilimin devam etmesi gerekiyor. FED’in geçen ay gerçekleştirdiği dev faiz indiriminden bu yana, enflasyonun potansiyel bir canlanmasına ilişkin endişeler piyasalara geri dönüyor. Yatırımcılar enflasyonun yeniden hızlandığına dair somut işaretler görürse, bu bir öfke nöbetine neden olabilir.
İkincisi, FED’in ABD ekonomisi için yumuşak hedefine ulaşması gerekiyor. Bu, merkez bankasının ekonomideki ince dengeyi koruması ve enflasyonu %2 hedefine geri çekerken biraz daha yavaş ama yine de pozitif bir ekonomik büyüme sağlaması gerektiği anlamına geliyor.
Bunun yerine bir resesyon başlarsa, muhtemelen hisse senetlerinde düşüşlere de neden olacaktır. Ancak Ned Davis’in ekonomi ekibi şu anda bu konuda endişelenmek için çok az neden olduğunu öngörüyor.
Üçüncüsü, en büyük ABD şirketlerinin bilançolarını artırmaya devam etmesi gerekiyor. Ancak Wall Street çevreleri yapay zeka teknolojilerinin ortaya çıkışından önemli faydalar görmesi beklenen Muhteşem Yedili hisselerinde yıl sonuna kadar bilanço yavaşlaması bekliyor.
