Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) M çiçeği virüsüne yönelik uyarıları, küresel piyasalarda önemli etkiler yarattı. DSÖ’nün, M çiçeği virüsünün “uluslararası öneme sahip bir halk sağlığı acil durumu oluşturduğunu” açıklamasıyla birlikte borsalarda ilaç, tıbbi teknoloji ve biyofarmasötik şirketlerinin hisseleri yükselirken, hava yolu şirketleri değer kaybetti. Virüsün küresel çapta yayılma potansiyeli, birçok sektörü endişeye sevk etti.
M çiçeği virüsü (Mpox), özellikle Afrika’da ve bazı Asya ülkelerinde yayılmaya devam ederken, virüsün seyahat ve turizm sektörünü olumsuz etkileyebileceği düşüncesiyle hava yolu şirketlerinin hisselerinde sert düşüşler yaşandı. Analistler, virüsün Kovid-19 gibi küresel bir salgına dönüşebileceğine dair öngörülerin, turizm, seyahat ve taşımacılık gibi alanlara yönelik olumsuz beklentileri artırdığını belirtti.
İlaç ve Biyofarmasötik Şirketlerinde Yükseliş
DSÖ’nün açıklamasının ardından, özellikle Japon Precision System Science ve Danimarkalı Bavarian Nordic gibi şirketler borsalarda büyük kazançlar elde etti. Japon Precision System Science’ın hisseleri yüzde 67,1 oranında yükselirken, Bavarian Nordic’in hisseleri yüzde 43,4 değer kazandı. Bavarian Nordic’in ürettiği “MVA-BN” aşısı, Avrupa Birliği ve İngiltere’de M çiçeği virüsüne karşı onaylanmış tek aşı olarak dikkat çekiyor. Aynı aşı ABD’de JYNNEOS, Kanada’da ise IMVAMUNE adıyla pazarlanıyor ve 18 yaş üzeri yetişkinler için kullanılabiliyor.
Diğer büyük ilaç firmaları da bu gelişmeden olumlu etkilendi. İngiliz ilaç şirketi GlaxoSmithKline’ın hisseleri yüzde 9,6, İsviçreli Novartis’in hisseleri yüzde 8,4, Fransa merkezli Sanofi’nin hisseleri yüzde 7,3, ABD merkezli Johnson & Johnson’ın hisseleri yüzde 5,1, Merck & Co’nun hisseleri yüzde 4,7 oranında yükseldi. Çin merkezli biyoteknoloji firması Shanghai ZJ Bio-Tech Co da yüzde 4,5 oranında artış kaydetti.
Hava Yolu Şirketleri Kaybetti
M çiçeği virüsüne yönelik endişeler, hava yolu şirketlerinin hisselerinde düşüşe yol açtı. Çinli China Southern Airlines’ın hisseleri yüzde 3,7 oranında gerilerken, Kanada’nın Air Canada’sı yüzde 3, ABD’li United Airlines yüzde 3, Güney Koreli Jeju Air yüzde 1,2, ABD merkezli Delta Airlines yüzde 1,2 düşüş yaşadı. Amerikan havayolu şirketlerinden American Airlines’ın hisseleri de yüzde 0,2 oranında değer kaybetti. Fransız havayolu şirketi Air France ise yatay bir seyir izledi.
Ancak bazı hava yolu şirketleri bu olumsuz tabloya rağmen kazanç sağladı. Alman Lufthansa’nın hisseleri yüzde 1,6, Avustralyalı Qantas’ın hisseleri yüzde 3,9, ABD merkezli Southwest Airlines’ın hisseleri ise yüzde 7,3 oranında arttı.
Genel Değerlendirme
DSÖ’nün uyarıları, dünya genelinde M çiçeği virüsünün küresel bir salgına dönüşme riski taşıdığına dair endişeleri artırdı. Bu durum, ilaç sektöründe fırsatlar yaratırken, özellikle seyahat ve turizm gibi salgınlardan doğrudan etkilenen sektörler için önemli bir belirsizlik kaynağı oluşturuyor.
