Wharton’dan Jeremy Siegel, acil bir Fed faiz indirimine ‘şimdi’ ihtiyaç olduğunu söylüyor.
Cuma günü hayal kırıklığı yaratan istihdam raporunun ardından borsalar sarsıldı. Japonya’nın Nikkei 225 Endeksi yüzde 12’den fazla düştü, Avrupa’nın Stoxx Endeksi yüzde 2,17 değer kaybetti ve Nasdaq geçen hafta yüzde 3,6 düştükten sonra Pazartesi günü yüzde 3,8 daha geriledi. Sarsıntı, Fed’in faiz indirimlerinde geç kaldığı düşüncesini alevlendirdi.
Alışılmadık bir durum
Fortune’dan Sydney Lake’in haberine göre, şimdi ekonomistler Fed’i faiz oranlarını mümkün olan en kısa sürede düşürmeye çağırıyor; bazı uyarılarda ise resesyonu önlemek için çok geç kalınmış olabileceği bile belirtiliyor.
Pennsylvania Üniversitesi Wharton Okulu’nda finans profesörü ve WisdomTree’de kıdemli ekonomist olan Jeremy Siegel, Fed’in derhal 75 baz puanlık acil bir faiz indirimi uygulaması gerektiğini ifade etti. Ayrıca Siegel, Fed’in Eylül ayındaki politika toplantısında faiz oranlarını 75 baz puan daha düşürmesi gerektiğini öne sürdü. Bu, Fed fon oranını 23 yılın en yüksek seviyesi olan mevcut yüzde 5,25-5,5 seviyesinden yüzde 3,75-4 aralığına düşmesi anlamına gelecek.
Siegel, “Fed fon oranı şu anda yüzde 3,5 ila 4 arasında bir yerde olmalı. Piyasa Fed’den çok daha iyi biliyor, bu yüzden yetkililerin buna yanıt vermesi gerekiyor” diyor.
Acil bir faiz indirimi eşi benzeri görülmemiş bir şey olmasa da alışılmadık bir duruma karşılık geliyor ve çoğunlukla ciddi ekonomik gerilemeler sırasında gerçekleşiyor. Büyük Finansal Kriz sırasında 2008’de iki acil faiz indirimi yapıldı, biri Ocak’ta ve biri de Ekim ayında. Kovid-19 salgınına yanıt olarak Mart 2020’de de iki acil faiz indirimi yapılmıştı.
Çok basit bir mantık
Siegel, acil bir Fed faiz indirimi çağrısında bulunma pozisyonunun ‘çok basit bir mantığı’ olduğunu söylüyor: “Haziran toplantısında Fed’in ekonomik projeksiyonlar anketi, politika yapıcıların uzun vadede federal fon oranının sonunda yüzde 2,8’de sabitleneceğini gördüğünü gösterdi. Bu projeksiyonlar ayrıca işsizlik oranının uzun vadede yüzde 4,2, enflasyonun ise yüzde 2 olacağını varsayıyor. Cuma günü istihdam rakamını aştık, yüzde 4,3’teyiz. Enflasyona gelince, yüzde 2,5 seviyesindeyiz. Bunlar Fed tarafından açıkça belirtilen iki hedef. Peki federal fon oranını ne kadar değiştirdik? Sıfır. Bu kesinlikle hiçbir anlam ifade etmiyor.”
Böyle bir olasılıkta piyasanın yükseleceğini mi yoksa düşeceğini mi düşündüğü sorulduğunda Siegel, piyasanın olumlu yanıt vereceğinde ısrar ediyor ve şunları söylüyor: “Piyasalar şu anda çöküyor, bu hamleyi kesinlikle memnuniyetle karşılayacaktı çünkü şu anda eğrinin çok gerisinde.”
Sadece bu da değil, Siegel, Fed Eylül toplantısından önce müdahale etmezse piyasanın ‘kötü’ tepki vereceğine inanıyor ve şunları ekliyor: “Eğer düşüşte de yükselişte olduğu kadar yavaş olacaklarsa -ki bu arada, 50 yıldır yapılan en kötü politika hatasıydı- o zaman bu ekonomiyle iyi zamanlar geçiremeyiz.”
Faydadan çok zarar getirebilir
Benzer şekilde, JPMorgan‘ın baş ABD ekonomisti Michael Feroli de paylaştığı notta, Fed’in Eylül toplantısından önce faiz indirimi için ‘güçlü bir gerekçe’ olduğunu söyledi. Ancak Feroli, ilk faiz indiriminin gelecek ay gerçekleşeceğini düşündüğünü ifade etti.
Ancak diğer ekonomistler ve finans uzmanları, özellikle Siegel’ın talep ettiği kadar sert bir acil faiz indiriminin faydadan çok zarar getireceğine inanıyor.
Wichita State University‘de ekonomi profesörü olan Bill Miles, “Bu daha fazla paniğe yol açacak radikal bir hareket olur. Evet, işsizlik arttı, ancak iş gücü piyasası hala iyi durumda ve enflasyon hala Fed’in istediği seviyeye düşmedi. Eylül toplantısına bir aydan az bir süre kaldı ve o toplantıda 50 baz puanlık bir indirim sinyali vermek en iyi politika tepkisi olurdu” diyor.
Yatırım şirketi Phoenix Capital Group Holdings‘in sermaye piyasaları yönetici müdürü Matt Willer da acil faiz indirimlerinin piyasalar için bir ‘panik işareti’ olacağını söylüyor. Willer, “Bir sonraki toplantı, kapsam açısından çok da uzakta değil ve Fed genellikle tam da bu nedenle piyasalara boyun eğmez. Faiz oranlarını düşürmek için çok uzun süre beklediysek, acil bir indirimin proaktif bir çözüm olacağına ikna olamam” diyor.
Siegel daha büyük bir faiz inidirimi çağrısında bulunurken bunun olası bir sonuç olmadığını kabul ediyor ve ekliyor: “75 baz puan yapmayacaklar ancak, Fed’in ne yaptığını düşünmek de hata olur. Fed ne zamandan beri ekonomi hakkında bir şey biliyor ki?”
