Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi tarafından yayımlanan “Türkiye UDY Stratejisi (2024-2028)” raporuna göre, Türkiye son 20 yılda gerçekleştirdiği reformlar, ekonomik ve siyasi istikrar, genç ve dinamik nüfus yapısı ve jeostratejik konumu sayesinde büyük bir ivme kazandı.
UDY’nin Türkiye’ye Katkıları
1973-2002 döneminde yalnızca 15 milyar dolar yatırım çeken Türkiye, 2002-2023 döneminde ise 262 milyar dolar yatırım aldı. Türkiye’nin UDY’den aldığı pay, son 20 yılda yüzde 0,2’den yüzde 0,9’a yükseldi. Bu dönemde, Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı sermayeli şirket sayısı 5 bin 600’den 82 bin 700’e çıktı ve ülkeye çekilen UDY’nin cari dengeye ortalama katkısı yüzde 40 oldu.
Girişimcilik Ekosisteminde Büyük Yatırımlar
Stratejide, son yıllarda teknoloji girişimlerine yapılan yatırımların UDY akımlarında önemli bir yer tuttuğu belirtiliyor. Türkiye’nin girişim ekosistemi, 2021-2023 döneminde yıllık ortalama 338 işlemle 1,33 milyar dolarlık yatırım çekti. Ülkede unicorn seviyesine ulaşan girişim sayısı 5’e, decacorn seviyesine ulaşan girişim sayısı ise 2’ye ulaştı.
Ekonomik Kalkınma ve İstihdam
UDY’nin Türkiye ekonomisine katkıları arasında, uluslararası sermayeli şirketlerin 2006’daki 500 bin kişilik kayıtlı istihdamının, 2021’de 1 milyon 320 bine ulaşması bulunuyor. Bu şirketlerin toplam kayıtlı istihdam içindeki payı, 2006’da yüzde 7,6 iken, 2021’de yüzde 8,8’e yükseldi. 2006-2021 döneminde Türkiye’nin toplam ihracatının yaklaşık yüzde 31’i uluslararası sermayeli şirketler tarafından gerçekleştirildi. Bu şirketlerin ihracatı, 2006’da 25 milyar dolarken, 2021’de 63 milyar doların üzerine çıktı.
AR-GE ve Teknolojik İlerleme
Stratejide, Türkiye’deki toplam özel sektör AR-GE harcamalarının yüzde 30,3’ünün uluslararası sermayeli şirketler tarafından yapıldığı belirtildi. Bu şirketler, bahsi geçen dönemde yıllık ortalama 730 patent başvurusu yaparken, AR-GE yapan uluslararası sermayeli şirket sayısı 6 katına çıktı. Ayrıca, uluslararası sermayeli şirketler, toplam tedariklerinin yüzde 71,8’ini yerelden gerçekleştirdi.
Türkiye, güçlü ekonomik temelleri ve stratejik avantajları ile uluslararası yatırımcılar için cazip bir merkez olmaya devam ediyor. UDY’nin ülke ekonomisine sağladığı katkılar, gelecekte de ekonomik büyüme ve kalkınma açısından önemli bir rol oynayacak gibi görünüyor.
