Amerikan ekonomisinin son dönemdeki en önemli figürlerinden olan FED Başkanı Powell görev süresi sonrasında yeniden seçilmeyebilir. Zira iki ABD başkan adayı da Powell’ın yönetimine sıcak bakmıyor
Kamala Harris 2018’de ABD Senatosu’nda bulunduğu sırada Jerome Powell’ın yeniden ABD Merkez Bankası (FED) Başkanı seçilmesine karşı oy kullanmıştı. Powell’ı göreve getiren Donald Trump ise FED Başkanı’na karşı düşmanca bir tavır sergiliyor. Diğer bir deyişle kasım ayındaki ABD seçimlerini kim kazanırsa kazansın Powell, kaydettiği tüm başarılara rağmen, bir sonraki dönemde FED başkanlığına veda edecek gibi gözüküyor.
Fortune’un haberine göre, yatırım firması DWS’in Kıdemli Stratejisti Frank Kelly, Powell için, “2026’da görev süresi dolduğunda Kamala veya Trump tarafından yeniden aday gösterilme olası çok düşük ve bence bunu biliyor. İlginç olansa O’nun da bu görevi mutlaka istemiyor olması. Tüm zamanların en yumuşak inişi sayesinde büyük bir zaferle görevinden ayrılacak” açıklamasında bulundu.
Harris’in kampanyası Powell’ın yeniden aday gösterilip gösterilmeyeceği sorusuna kesin bir yanıt vermiyor. Trump ise Powell’ın görev süresini tamamlamasına izin vereceğini söylese de sonrasında ne olacağına dair açıklama getirmedi. Trump kampanyası ise yorum talebine yanıt vermedi.
Powell görev süresi boyunca Kovid-19’dan kaynaklanan ekonomik gerileme ile sarsılan güçlü bir ekonomiyi denetledi. 2022 yazında ise pandeminin etkileri azalırken ABD ekonomisi %9 civarına kadar yükselen enflasyonla karşı karşıya kaldı. Columbia İşletme Okulu Ekonomi Profesörü Frederic Mishkin’e göre Powell o tarihten bu yana ABD ekonomisini resesyona sokmadan enflasyonu kontrol etmeye çalışıyor. Bu hedefe ulaşılması 2026’dan sonra da görevde kalmasını sağlayabilecek “büyük bir başarı”.
Trump Kasım 2017’de Janet Yellen’i uzaklaştırma kararının ardından Powell’ı aday göstermişti. Mevcut FED Başkanı 84’e karşı 18 oyla seçilmişti. Powell’ın adaylığına karşı çıkanların arasında Harris’le birlikte Cory Booker, Elizabeth Warren ve Bernie Sanders gibi Demokrat isimlerin yanı sıra Marco Rubio ve Ted Cruz gibi Cumhuriyetçiler de bulunuyordu.
Powell ilk seçildiği dönemde ılımlı bir pragmatist olarak görünüyordu ve FED başkanlığı işi için mantıklı bir tercih olarak benimsenmişti. Ancak Demokratların ilerici kanadı ise büyük bankalar üzerinde daha fazla düzenleme yapılması konusunda Powell’ın isteksizliğine karşı temkinliydi. Kelly’e göre Powell düşük gelirli aileleri FED’in ekonomi analizine yeterince dahil etmiyordu. Bazı Cumhuriyetçi senatörlerse FED’in ekonomiyi teşvik edecek para politikalarını desteklemediği için Powell’a karşı oy kullanmıştı.
Harris’in Demokratların adayı olarak öne çıkmasıyla birlikte Powell’la kaderleri yeniden kesişti. Ancak bu kez Harris, Biden yönetiminin ekonomik başarılarını vurgulamaya çalışırken hane halklarının ekonomisinin sinir bozucu gerçekliğinden uzaklaşıyor. Uluslararası haber ajanslarına göre Harris’in Biden’ınkine benzer bir vergi politikası benimsemesi ve kurumlar vergisi oranını %21’den %28’e çıkarması bekleniyor. Harris, ekonomi konusunda kendi mesajlarını oluşturmaya başlamış olsa da Biden’ın işçi sınıfı ve orta sınıf seçmenlere yoğun bir şekilde odaklanmaya devam ediyor. Bununla birlikte, Harris’in 2020 ön seçimlerinden elde ettiği ekonomik platform, Biden’ın yaptığından daha geniş bir maliye politikasını tercih edebileceğini gösteriyor.
Mishkin’e göre, para politikası ve FED ile çalışma söz konusu olduğunda, Harris’in Biden ve yakın zamandaki diğer başkanların çoğunun sahip olduğuna benzer müdahalesizlik yaklaşımını benimsemesi de muhtemel.
Ekonomi profesörü, “Trump bunu tamamen ihlal etti. Atadığı Jay Powell’ı çok eleştiriyordu” dedi.
Trump Beyaz Saray’daki görev süresi boyunca, diğer başkanların para politikasına müdahale etmemesi gerektiğini söyleyen onlarca yıllık emsalden koptu. Bunun yerine Powell’ı azarlamayı ve bazen de hakaret etmeyi tercih etti. Trump, Powell’ın faiz oranlarını düşürmek konusunda çok yavaş davrandığını düşündüğü için 2019’da baskıyı artırdı. O yılın eylül ayında Trump, ABD Merkez Bankası çalışanlarını “kemik kafalılar” olarak nitelendirdi. Trump’ın çıkışları, Powell’ı FED’den kovmaya çalışabileceğine dair gerçek korkulara yol açtı ki bu kendi başına eşi görülmemiş bir hareket olacaktı.
Daha yakın bir zamanda, Trump Şubat ayında Powell’ı “politik” davranmakla suçladı ve FED’i yönetmek için gereken bağımsızlığa sahip olmadığını söyledi. Trump, Fox Business ile yaptığı röportajda, “Bana öyle geliyor ki, belki de birilerini seçtirmek uğruna faiz oranlarını düşürmeye çalışıyor gibi görünüyor, bilmiyorum” dedi.
Wall Street Journal, nisan ayında Trump müttefiklerinin FED’in bağımsızlığını köreltme ve başkanın FED’in faiz oranlarını belirlenmesi süreçlerine dahil olmasına izin verme planlarını detaylandıran bir rapor yayınladı. Trump’ın kampanya yöneticileri Chris LaCivita ve Susie Wiles raporun ‘resmi olarak kabul edilmemesi’ gerektiğini söyledi.
Powell kendisinin ve diğer FED yetkililerinin para politikası kararlarında siyaseti dikkate almadığını uzunca bir süredir savunuyor.
