Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye Müteahhitler Birliği’nde düzenlenen “Yurt Dışı Müteahhitlik ve Teknik Müşavirlik Hizmetleri 2023 Yılı Değerlendirmesi” toplantısına katıldı.
Bakan Bolat, buradaki konuşmasında, 2023 yılında ihracatın 255,8 milyar dolara ulaştığını hatırlattı.
Türk müteahhitlerinin dünya markası haline geldiğini, dünyada ikinci sıradaki yerlerini koruduklarını belirten Bolat, yurt dışında tamamlanan her projenin Türkiye’yi temsil eden bir eser niteliğinde olduğunu vurguladı.
Bolat, yurt dışı müteahhitlik bölümünün 2023 yılını 27,4 milyar dolar üzere büyük bir proje kıymetiyle kapattığı bilgisini vererek, gayenin 2023 yılı başında 20 milyar dolar olduğunu bu amacın üçte bir oranında artışla kapatımdığını belirtti. Bolat, “2023 yılı sonu prestijiyle toplam proje sayısı 12 bin 71’e ulaştı. Tam 135 ülkede bu projeler kazanılmış, tamamlanmış ve tamamlanmaktadır. 1972’den bu yana 135 ülkede üstlenilen 12 bin 71 projede toplam kıymet 501 milyar 900 milyon dolara, yani yarım trilyon dolara yükselmiştir. Bunun 452 milyar doları son 21 yılda elde edilmiştir” diye konuştu.
“Barcelona Futbol Kulübünün stadyum projesi, müteahhitlerimizin kazandığı sembol projelerden”
Bolat, Türk müteahhitlerinin 2023’te aldıkları 27,4 milyar dolarlık inşaat işlerinin bölgesel dağılımına ait şunları söyledi:
“Proje büyüklüğü bakımından Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri yüzde 38 ile yeniden birinci sırada geliyor. İkinci sırada hissesi yüzde 27,1 çıkan Avrupa bölgesi bulunuyor. Orta Doğu yaklaşık yüzde 20 ile bu sene üçüncü sırada yer alıyor. Afrika kıtası da yüzde 11,6’lık hisseyle yerini sağlamlaştırmış bulunuyor. Birinci 10 ülkeye baktığımızda ise savaş koşullarına karşın Rusya birinci sıradaki yerini koruyor. 2023’te de Rusya’da 4,6 milyar dolarlık projeler kazanıldı. Bunun akabinde demir yolu, metro ve kara yolu projelerinin üstlenildiği Romanya 3,6 milyar dolarlık bir büyüklükle gelmektedir. Klasik pazarlarımızdan Türkmenistan ve Suudi Arabistan 3. ve 4. sıradaki yerini koruyor. 2023 yılı içinde firmalarımız Suudi patronlarla ve büyük yatırımcı firmalarla bir ortaya gelmişlerdi. Bunun sonuçlarını almaktan da memnunluk duyuyoruz.”
Firmaların Irak ve Libya pazarlarında da projeler üstlendiğini lisana getiren Bolat, Türk firmalarının bu bölgelerde birinci 10 ülke ortasında olmayı başardığını belirtti.
Bolat, Azerbaycan’ın da müteahhitlerin başarılı olduğu birinci 10 ülke ortasında yer aldığına dikkati çekerek, “Avrupa’da son yıllarda kazandığınız projelerin sayısı artmaktadır. En fazla proje üstlenilen ikinci ülke pozisyonundaki Romanya’dan diğer Makedonya ve İspanya’da da müteahhitlerimiz kıymetli projeler üstlendiler. İspanya’da Barcelona Futbol Kulübünün stadyum yenileme projesi yurt dışında müteahhitlerimizin kazandığı sembol projelerden biridir” dedi.
“Türkiye dünya ikincisi”
ENR Mecmuası’nın en büyük 250 müteahhitlik firması listesinde Türkiye’nin dünya ikincisi pozisyonunu koruduğunu vurgulayan Bolat, “Uzun yıllardır 40 ila 45 ortasındaki firmalarımız bu listede yer almaktadır. Dünyadaki toplam üstlenilen proje büyüklüklerinin yaklaşık yüzde 5’ini Türk müteahhitleri kazanmaktadır.” diye konuştu.
Bolat, Türk yurt dışı teknik müşavirlik bölümünün de müteahhitlik bölümü üzere marka haline gelmesinden memnuniyet duyduklarını lisana getirerek, “Teknik müşavirlik dalımız 2023’te 233,4 milyon dolar üzere global büyüklüğüne nispetle önemli bir gelir elde etmiştir. Maksadımız, her yıl en az 200 milyon dolarlık proje büyüklüğünü aşmak, bu başarıyı devam ettirmektir.” sözünü kullandı.
Bakan Bolat, teknik müşavirlik proje pahasının toplamda 137 ülkede 3,2 milyar dolara ulaştığını bildirdi.
Teknik müşavirlik kesiminin bölgesel dağılımında bakıldığında, Bağımsız Devletler Topluluğu ve Orta Doğu ülkelerinin önde geldiğini tabir eden Bolat, son vakitlerde Asya ülkelerine de açılım yapıldığını söyledi.
Birkaç yıl ortadan sonra Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin de teknik müşavirlik ve mimarlık projelerinin kazanıldığı ülkeler ortasında yer aldığının görüldüğünü söz eden Bolat, bu ülkelerle kurulan sıcak siyasi bağların meyvelerini almaya başladıklarını bildirdi.
Bolat, bakanlık olarak yurt dışı inşaat dalının iktisat ve ülke imajı açısından ne kadar değerli olduğunun farkında olduklarını söz etti.
Müteahhitleri desteklemeye kararlı olduklarını belirten Bolat, “Bu çerçevede, farklı ülke firmaları ile iştirakle üçüncü ülkelerde işbirlikleri, konsorsiyumlar kurmak bakanlık olarak kıymet verdiğimiz başlıklar ortasındadır. Finansal ve teknik çalışmalarla gelişmiş ülkeler başta olmak üzere farklı pazarlarda daha fazla projeler üstlenerek pazar çeşitliliğini de artırmayı hedefliyoruz” dedi.
Eren: Muvaffakiyetler kazanmaya devaam edeceğiz
Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) Lideri Erdal Eren, bölüm olarak muvaffakiyetler kazanmaya devam edeceklerini belirterek, “Türkiye’nin ikinci yüzyılında, önümüze çıkacak tüm zorluk ve pürüzlerin üstesinden kararlılıkla gelerek öteki ülkelerin bütçelerinden Türk insanına daha fazla istihdam ve Türk endüstrisine daha fazla ihracat imkanı yaratacağımıza inanıyorum” dedi.
Eren, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın neden olduğu kaybı, farklı pazarlara açılarak telafi etmeyi hedeflediklerine bildirerek, “Bu doğrultuda dikkatimizi bilhassa Körfez ülkelerine çevirdik. Birinci evrede kesimimiz için yıllık 10 milyar dolarlık yeni iş potansiyeli taşıdığını düşündüğümüz Suudi Arabistan’ı en değerli pazar olarak belirledik.” diye konuştu. Bu kapsamda Suudi Arabistan’a gerçekleştirdikleri ziyaretin akabinde, bu ülkedeki patronlarla toplantılar düzenlediklerini aktaran Eren, bu teşebbüslerin somut yansımaları olduğunu söyledi.
