Piyasalarda işlem açmadan önce göz attığınız bir kontrol listenizin olması, plan ve stratejinize uygun hareket etmenizi kolaylaştırır.
Görece kısa vadeli işlemlerle piyasalarda kazanç elde etmeye çalışan trader’ların, hemen her işlemden önce uydukları bir kontrol listesi bulunur. Bu kontrol listesi sayesinde trader’lar, işlem planlarında belirtilen stratejileri uygularken hata yapmaktan kaçınmış olur.
Özellikle kısa vadeli trader’ların piyasaların hızına ayak uydurarak güvenli işlem açmaları, görece uzun vadeli yatırımcılara kıyasla daha zor olur. Ancak işlem öncesi teyit alınan bir kontrol listesinin varlığı, her trader’ın kendine has stratejiyi istenen şekilde uygulamasına yardımcı olur.
Hataları azaltıyor, performansı artırıyor
ABD’li yatırımcı Steve Burns’ün New Trader U’da yer alan makalesi, trader’ların her işlem öncesi bir kontrol listesine sahip olması gerektiğini belirtiyor. Bu kontrol listesinin üzerinden geçmek, bazı trader’lar için yalnızca bir saniye sürerken, bazıları için ise sadece bir veya birkaç dakika alabiliyor. Burns, böylesi bir kontrol listesi olmadan alım satım yapmanın oldukça sakıncalı olabileceğinin altını çiziyor.
Alım satım kontrol listesi, işlem açmak için ‘olması’ ya da ‘olmaması’ gereken unsurları kapsayan yazılı bir belge olarak biliniyor. Kimi yatırımcılar bu kontrol listesini ezberlemeyi tercih ederken kimileri ise yazılı belge üzerinden onay alarak ilerlemeyi tercih edebiliyor. Kontrol listelerine uyulduğu takdirde, yatırımcıların hataları belirgin şekilde azalıyor, performansları artıyor ve piyasalarda büyük bedeller ödemekten kaçınmış oluyorlar.
Strateji ve zamanın önemi
Hızlı piyasa koşullarında gün içi işlem açan trader’lar, kontrol listelerini genellikle zihinleriyle kullanır. Bu tarz trader’lar için kontrol listesi yalnızca birkaç nokta içerebilir ve kontrol listesinin maddelerinin onaylanması birkaç saniye sürebilir.
Ancak bir ‘swing trader’ veya yatırımcının daha kapsamlı bir kontrol listesi için daha geniş bir zamanı bulunur. Daha uzun vadeli bir işlem için hazırlık yapan bu tarz yatırımcılar, alım satım fikirlerinin yer aldığı her kriter için bir sayfaya fiziksel olarak onay işaretleri bile koyabilir. Burns’ün önerdiği kontrol listesinde yer alan maddeler, her trader’ın ya da yatırımcının kendince faydalanabileceği noktalar içerir. Her yatırımcı, bu noktalardan istediklerini işlemleri öncesinde seçebilir, dilerse kendi yatırım anlayışına göre yenilerini ekleyebilir, kendisine uygun olmayanları çıkarabilir.
9 maddelik kontrol listesi
Oynaklık ya da trend gibi piyasa yapısına dair değişkenler söz konusu alım satım için uygun mu?
Alım satım sırasında meydana gelebilecek, ekonomiye dair ya da kazanç raporu gibi önemli haber ya da olaylar var mı?
Stratejime uygun bir doğru giriş noktasında mıyım?
Zararı durdurma noktam, belirlediğim risk/ödül oranına göre potansiyel kazanç için makul mü?
Bu alım satımda işler yolunda gitse de gitmese de, işlem süresince ne gibi olası kararlar vermem gerekir? (Bu madde, anlaşıldığı üzere bir onaydan öte bir açıklama gerektirir. Bunu ister yazılı şekilde ister zihninizde yapabilirsiniz.)
Pozisyon büyüklüğüm, pozisyon planım açısından doğru mu?
Alım satım stratejim ve planıma dair kurallarımdan herhangi birini ihlal ediyor muyum?
Alım satım kararımda bir başkasının yönlendirmesi, tavsiyesi ya da tüyosu mu etkin yoksa karar tam anlamıyla bana mı ait?
Alım satım yaptığım anda doğru bir zihin yapısında mıyım? Kendime aşırı güveniyor, kısa süre önceki kaybımın intikamını almaya çalışıyor yoksa yaşadığım kaybın sorumlusu olarak piyasalara duyduğum öfkeyle mi işlem açıyorum?
