Kasım ayında enflasyon ölçülü bir biçimde hızlansa da beklentilerin altında gerçekleşirken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) alternatif göstergelerin enflasyonda yavaşlamaya işaret ettiğini belirtti.
TCMB’nin Kasım ayı enflasyon değerlendirmesinde vurguladığı alternatif göstergelerden biri SATRIM oldu. TCMB daha evvel yayımladığı farklı rapor ve metinlerde bu göstergeye vurgu yapmıştı. En geniş tanımla SATRIM mevsimsellikten arındırılmış bilgilerle hesaplanan budanmış ortalama enflasyonu işaret ediyor.
Bu gösterge konusunda çalışmalar yapan Oğuz Atuk ve Mustafa Utku Özmen’in tarifine nazaran SATRIM göstergesi çekirdek enflasyon ölçümünde yeni bir yaklaşım niteliğinde.
İki araştırmacının bu husustaki çalışmasına nazaran genel tüketici enflasyonu, heterojen yapısı nedeniyle farklı tip şok ve gürültü içerirken bu sebeple, enflasyonun genel eğilimini daha uygun yansıtabilen çekirdek enflasyon göstergeleri geliştiriliyor.
İki araştırmacı Türkiye için çeşitli çekirdek enflasyon göstergeleri oluştururken öne çıkan çeşitli göstergeler ortasında budanmış ortalamayı anlatan TRIM göstergesinin daha güzel performans gösterdiğini belirtiyor.
Fakat araştırmacılara nazaran bu gösterge mevsimsel ögeler ele alınırken, sinyal ve gürültüyü ayrıştıramıyor. Bu dezavantajı gidermek için araştırmacılar yeni bir çekirdek enflasyon göstergesi olarak SATRIM isimli mevsimsellikten arındırılmış budanmış ortalama göstergesini sundu.
Bu gösterge, ayrıntılı fiyat serilerini mevsimsellikten arındırdıktan sonra budanmış ortalama enflasyonu hesaplıyor.
Araştırmacıların çalışmasına nazaran , SATRIM, farklı devirlerde enflasyon trendini takip etmede TRIM’e kıyasla daha başarılı. Ayrıyeten, dinamik yapısıyla SATRIM, mevsimsel hareket gösteren eserlerin ele alınmasında daha aktif olup, mevsimsel olmayan çok fiyat hareketlerine odaklanıyor.
Alternatif göstergelere nazaran enflasyon yüzde 40
Eski TCMB Başekonomisti Prof. Dr. Hakan Kara enflasyonla ilgili yaptığı paylaşımda SATRIM göstergesine dikkat çekmişti.
Kara, X hesabından yaptığı paylaşımında Kasım ayında enflasyonun ana eğilimini gösteren SATRIM ve medyan göstergelerin mevsimsellikten arındırılmış aylık artış ortalamasının yüzde 2,83 olduğunu, bunun da yıllıklandırıldığında yüzde 40’a denk geldiğini belirtmişti.
TÜİK’in açıkladığı manşet enflasyon bilgilerine nazaran Kasım’da aylık enflasyon yüzde 3,28; yıllık enflasyon ise yüzde 61,98 olarak kaydedilmişti.
