Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Vietnam Başbakanı Pham Minh Chinh ile ortak basın toplantısı öncesi gazetecilerin sorularını yanıtladı.
Işıkhan, 2024 yılı için belirlenecek minimum fiyata ait, “Temmuz ayında yaptığımız üzere taraflar ortasındaki en yüksek faydayı gözeterek verimli bir toplantı gerçekleştireceğimize inanıyorum” dedi.
Asgari fiyat görüşmelerinin Aralık ayında başlayacağını da söyleyen Bakan Işıkhan, taraflarla konuşmak için daha çok erken olduğunu lisana getirdi. Bakan Işıkhan, “Bir şey söylemek için daha çok erken. Biliyorsunuz Aralık ayı bitmeden Resmi Gazete’de yayımlamak zorundayız” diye konuştu.
“Çalışan emekliye 5 bin lira çalışmalarımız bittiğinde ödenecek”
Işıkhan, çalışan emeklilere 5 bin liralık ikramiyenin ne vakit verileceği ile ilgili soru üzerine, “Mecliste kabul edilir edilmez çalışmalara başlayacağız. Şu anda net bir tarih yok, çalışmalarımız ne vakit biterse ikramiyeyi emeklilerimize ulaştıracağız. Değerli olan kararın açıklanmasıydı. Burada Cumhurbaşkanımızın kararı çok önemli” dedi.
Asgari fiyatta beklenti ne?
Temmuz ayı orta artırımında net minimum fiyat 8 bin 506 liradan, 11 bin 402 TL’ye yükseltilmişti. kimi kesitler tarafından minimum fiyatın hedeflenen enflasyon kadar artırılması görüşleri dillendirilmişti. OPV ve TCMB’nin 2024 yılı yıl sonu enflasyon amacının yüzde 36 olması yapılacak artışın da bu yıl tek seferlik artış yapılacağı göz önüne alındığında yüzde 36 ile 55-60 bandında olacağı varsayımları dillendirilmeye başlandı.
Asgari fiyata hedeflenen enflasyon kadar yani yüzde 36 artırım yapılması halinde yeni minimum fiyatın 15 bin 600 lira, yüzde 55 artırım yapılması halinde ise 17 bin 763 liraya çıkması bekleniyor.
15 bireyden oluşuyor
Asgari fiyatı, yasa gereği emekçi, patron ve hükümetten beşer temsilci olmak üzere 15 bireyden oluşan Minimum Fiyat Tespit Kurulu belirliyor. Komite, Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanı tarafından toplantıya çağrılıyor ve yeni minimum fiyatı belirleme çalışmaları kapsamında teamül üzerine aralık ayında dört defa toplanıyor.
Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanlığının belirlediği üyelerden birinin başkanlık ettiği komite, en az 10 üyenin iştirakiyle toplanıp oy çokluğuyla karar veriyor. Oyların eşitliği halinde Kurul liderin bulunduğu tarafın çoğunluğu sağladığı kabul ediliyor.
Temmuz ayı orta artırımında net minimum fiyat 8 bin 506 liradan, 11 bin 402 TL’ye yükseltilmişti.
“Tek artırım olacak halde çalışıyoruz”
Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirilen Kabine Toplantısı sonrası gazetecilerin sorularını yanıtlamış, “Temmuz ayında olduğu üzere prensip yeniden enflasyona ezdirmemek. Minimum fiyat esasen daima yılda bir defaydı biliyorsunuz. Yeniden tek artırım olacak halde çalışıyoruz” cevabını vermişti.
Tüm fiyatları artırıcı bir tesire sahip
Yaklaşık 17 milyon çalışanın yüzde 38’i yani yaklaşık 6 milyon 300 bini taban fiyatlı durumunda bulunuyor. Minimum fiyatın biraz üzerinde (komşu) fiyat alanlar da göz önünde bulundurulduğunda bu sayının 7 milyonu aştığı varsayım ediliyor.
Asgari fiyattaki artış, toplu iş mukavelesi uygulanan iş yerlerindeki fiyatlar başta olmak üzere, tüm fiyatları de artırıcı bir tesire sahip.
Asgari fiyat, bu fiyatla geçinen çalışanları direkt etkilemesinin yanında, yasal mevzuattaki birçok düzenlemede ölçü olarak kabul edilmesi bakımından da toplumun büyük kısmını ilgilendiriyor.
Asgari fiyat sayısı; işsizlik maaşı, kıdem tazminatı, GSS primleri, askerlik ve doğum borçlanması, isteğe bağlı sigorta primleri, staj fiyatları, minimum ücretlilerin rapor fiyatlarının de ortalarında olduğu birçok kalemi etkiliyor.
Hedeflenen enflasyon kadar olsun tartışması yaşandı
İstanbul Ticaret Odası (İTO) Lideri Şekib Avdagiç’in Bloomberg HT ekranlarında minimum fiyat artışının hedeflenen enflasyona nazaran yapılması gerektiğine ait kelamları kamuoyunda yeni bir tartışma yarattı. Ekonomistler Avdagiç’in kelamlarına ait paylaşımlarda bulunmuştu.
Eski Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başekonomisti ve Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Kara, X hesabından yaptığı değerlendirmede emeğin ulusal gelirdeki hissesine vurgu yaparak “Emeğin ulusal gelir içindeki hissesi bu haldeyken fiyatları amaç enflasyona nazaran belirlemek adil değildir” sözlerini kullanmıştı.
