Küresel pay piyasaları, bu hafta ABD’de gerçekleştirilen Kongre ara seçimleri, Orta Doğu’daki gelişmelerin takip edildiği yoğun haftayı karışık seyirle tamamlarken, gözler gelecek hafta ABD’de açıklanacak enflasyon verilerine çevrildi.
ABD’de gerçekleştirilen Kongre ara seçimlerinin Demokratların zaferiyle sonuçlanması küresel piyasaların yönü üzerinde bu hafta ana belirleyici oldu. Demokratların seçimlerde elde ettiği başarı, ABD Başkanı Donald Trump’ın politikalarını hayata geçirme noktasında siyasi açıdan elini zayıflattı.
Demokratların, Temsilciler Meclisi ve Senatoda çoğunluğu sağlaması, yapay zeka sektörüne yönelik düzenleyici adımların hız kazanabileceği ve bu durumun ABD’deki sektörel ilerlemeyi yavaşlatabileceği yönündeki öngörüleri güçlendirdi.
Arizona eyaletinden Demokrat Partili Temsilciler Meclisi üyesi Yassamin Ansari’nin yapay zeka sektörüne yönelik daha sıkı düzenlemeleri ve gelişmiş yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesine geçici ara verilmesini savunan mesajlarına diğer üyelerin de destek vermesi bu alandaki regülasyon risklerini artırdı.
ABD’de yapay zeka yatırımlarının kısıtlanabileceği endişeleriyle teknoloji sektörü öncülüğünde başlayan satış baskısı kısa sürede dünya geneline yayıldı ve perşembe günkü işlemlerde küresel borsaların toplam piyasa değeri, yaklaşık 4 trilyon dolarlık kayba uğradı.
Haftanın son işlem gününde, Beyaz Saray’dan gelen yapay zeka sektörünü destekleyici açıklamalar ve bazı yatırımcıların yarı iletken hisselerindeki düşüşleri alım fırsatı olarak değerlendirmesiyle teknoloji hisselerinde toparlanma kaydedildi.
Piyasalarda hisse senetlerinden çıkışlarla yoğunlaşan güvenli liman arayışı tahvillere talebi artırırken, küresel tahvil faizlerinde gerileme görüldü. Öte yandan Demokratların Kongre’nin iki kanadında da çoğunluk sağlamasıyla Orta Doğu’daki karışıklıkların sönümleneceği beklentileriyle Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yaklaşık yüzde 16 düşüşle 97,8 dolara indi.
ABD’de tarım dışı istihdam 165 bin kişi artarak piyasa beklentilerini aştı
Makroekonomik gelişmeler tarafında, ABD’de geçen hafta açıklanan büyüme ve kişisel tüketim harcamaları verileri enflasyonist baskıların gelecek dönemde de sürebileceğine işaret ederken, dün açıklanan tarım dışı istihdam verisinin beklentilerin belirgin şekilde üzerinde gerçekleşmesi bu görünümü destekledi.
ABD’de tarım dışı istihdam ekimde 165 bin kişi artarak piyasa beklentilerini aşarken, ortalama saatlik kazançlar da aylık bazda yüzde 0,4 yükselerek öngörülerin üzerinde gerçekleşti.
Söz konusu veriler ülkede iş gücü piyasalarının güçlü seyrini koruduğunu teyit etti. İş gücü piyasasındaki dayanıklılığın sürmesi, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımına yönelik fiyatlamaların öne çıkmasına neden oldu.
Fed yetkililerinin açıklamaları da yatırımcılar tarafından takip edilirken, Richmond Fed Başkanı Thomas Barkin, CNBC’ye verdiği röportajda, Fed’in faiz oranlarını daha da artırması gerekeceğini düşündüğünü ancak artışın büyüklüğü ve hangi hızda gerçekleştirileceği konusunda henüz emin olmadığını belirtti.
Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack da enflasyonu bankanın hedefine düşürmek için faiz oranlarının kısıtlayıcı seviyede olması gerektiğini söyledi. Hammack, “Enflasyonu zamanlı bir şekilde yüzde 2 seviyesine geri getirmek için para politikasının sıkı bir duruşa geçmesi gerekeceğini düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.
San Francisco Fed Başkanı Mary Daly, enflasyonu kontrol altına almak için faiz artışlarının sürdürülmesinin gerekebileceğini ancak faizlerin ne kadar daha yükseltilmesi gerektiğini söylemek için henüz erken olduğunu belirtti. Daly, “Beklentim, para politikasını daha da sıkılaştırmamız gerekeceği yönünde.” dedi.
St. Louis Fed Başkanı Alberto Musalem de kendi bölgesindeki şirketlerle yaptığı görüşmelerde enflasyonun en önemli endişe kaynağı olmaya devam ettiğini vurgulayarak, büyüme ve istihdam açısından yapılabilecek en iyi şeyin enflasyonu zamanında yeniden düşürmek olduğunu ifade etti.
Gelecek hafta ABD’de açıklanacak ekim ayı enflasyon verileri yatırımcıların odağına yerleşirken, Orta Doğu’da jeopolitik gelişmeler de yakından izlenecek.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, haftalık bazda 5 baz puan azalışla yüzde 4,84’e inerken, altının onsu yüzde 5 artışla 4 bin 70 dolara çıkarak 3 haftalık düşüşünü sona erdirdi. Dolar endeksi de yüzde 0,4 yükselişle 102,3 seviyesinde haftayı kapattı.
New York borsası negatif seyretti
ABD’de pay piyasaları bu hafta satıcılı seyretti. Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 2,68, Nasdaq endeksi yüzde 3,37 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,94 düştü.
Kurumsal tarafta bilanço sezonu devam ederken ABD’nin önde gelen teknoloji şirketlerinden Apple bu hafta finansal sonuçlarını açıkladı.
Apple’ın net satışları temmuz-eylül döneminde yıllık bazda yaklaşık yüzde 12 artarak 114,5 milyar dolara, net karı da yüzde 12 yükselerek 30,7 milyar dolara ulaşmasına rağmen şirketin bellek çipi maliyetlerinin artmaya devam edeceği ve bunun brüt kar marjı üzerinde baskı oluşturacağı yönündeki uyarısı, hisselerinde satışların artmasına yol açtı. Şirketin hisseleri haftalık olarak yüzde 0,66 değer kaybetti.
Mevcut gelişmelerle ABD merkezli yarı iletken üreticilerinden Marvell Technology’nin hisseleri yüzde 28,1, Broadcom’un hisseleri yüzde 9,9, Intel’in hisseleri yüzde 14,4 ve Nvidia’nın hisseleri yüzde 8,8 değer kaybetti.
Bu hafta yatırımcısına Micron Technology yüzde 22, AMD yüzde 11, Texas Instruments Incorporated yüzde 7,8, GlobalFoundries yüzde 7,8 kaybettirdi.
Gelecek hafta pazartesi toptan stoklar, salı enflasyon, perşembe ikinci el konut satışları, haftalık işsizlik maaşı başvuruları, cuma Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verileri takip edilecek.
Avrupa’da enflasyon ECB’nin hedefini ikiye katladı
Avrupa borsaları, yapay zeka kaynaklı endişeler ve makroekonomik verilerden alınan sinyallerle bu hafta karışık seyretti.
Buna göre, bölgede önde gelen teknoloji hisseleri sert düşerken, ileri teknoloji çiplerin üretiminde önemli rolü bulunan ASML’nin hisseleri yüzde 9,1 değer kaybetti.
Öte yandan İngiltere Merkez Bankası (BoE), politika faizini piyasa beklentileri doğrultusunda 25 baz puan artırarak yüzde 4’e çıkardı. BoE’den yapılan açıklamada Orta Doğu’daki savaşın dokuzuncu ayında olduğu anımsatılarak, küresel enerji fiyatlarının yüksek seyretmeye devam ettiği belirtildi.
Açıklamada, enerji fiyatlarındaki artışın doğrudan etkilerinin olduğu ve bu artışın şirketlerin ve hanehalklarının enerji faturalarına yansımaya devam edeceği aktarıldı.
BoE Başkanı Andrew Bailey, karar sonrası yaptığı sözlü yönlendirmede ABD/İsrail-İran Savaşı sona ermedikçe bunun son faiz artışı olmayacak gibi göründüğünü kaydetti.
Buna ek olarak Avro Bölgesi’nde yıllık enflasyon yüzde 4’e yükselerek Avrupa Merkez Bankasının (ECB) yüzde 2’lik hedefinin iki katına ulaştı. Gelecek hafta bölgede ECB Başkanı Christine Lagarde’ın katılacağı çeşitli etkinliklerde yapacağı konuşmalar dikkatle takip edilecek.
Bu gelişmelerle haftalık bazda İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,52 ve Almanya’da DAX endeksi yüzde 0,09 düşerken, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 2,13 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 1,12 yükseldi.
9 Kasım ile başlayacak haftada çarşamba ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması, perşembe İngiltere’de büyüme, sanayi üretimi, ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması ve cuma Avro Bölgesi’nde büyüme verileri takip edilecek.
Güney Kore piyasalarında kayıplar derinleşiyor
Halihazırdaki risklerle Asya piyasalarında yarı iletken ağırlıklı keskin kayıplar gözlendi. Güney Kore’de Kospi endeksi son bir aylık dönemde yüzde 25’i aşan değer kaybıyla dikkati çekti.
Şirket bazında haftalık olarak bakıldığında Güney Koreli yarı iletken üreticileri SK Hynix’in hisseleri yüzde 20,2, Samsung Electronics’in hisseleri yüzde 16,1 değer kaybetti.
Öte yandan Çin’de hisse senedi piyasalarını desteklemek ve yatırımcı güvenini güçlendirmek amacıyla finansal destek önlemleri açıklandı.
Analistler, bu adımların, ekonominin tamamını kapsayan geniş çaplı bir mali teşvik paketinden ziyade sermaye piyasalarına yönelik destek tedbirleri niteliğinde olduğunu belirtti.
Buna göre, Çin Halk Bankası (PBOC) dün yaptığı açıklamada, finans kuruluşlarıyla takas işlemleri gerçekleştirileceğini ve bu işlemlerin borsaya 100 milyar yuandan (15 milyar dolar) fazla para enjekte edebileceğini belirtti. Buna ek olarak yerel medyada Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonunun (CSRC), likiditeyi artırmak için teminat kurallarını gevşetme planlarını incelediği bildirildi.
Bölgede açıklanan verilere göre, Japonya’da ekim ayında hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 51,7’ye, bileşik PMI da 52,1’e geriledi. Gelecek haftanın veri takviminde Çin’de açıklanacak enflasyon verileri önem açısından ilk sırada yer alıyor.
Bu gelişmelerle, haftalık bazda Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 11,71, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 9,25 düşerken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 5,10 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,39 yükseldi.
Gelecek hafta pazartesi Çin’de tüketici ile üretici enflasyonu, salı Japonya’da dış ticaret dengesi, perşembe Japonya’da üretici enflasyonu verileri takip edilecek.
TCMB yılın son Enflasyon Raporu’nu açıklayacak
Yurt içinde ise alış ağırlıklı seyreden Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, haftalık bazda yüzde 6,72 artışla 11.482,60 puandan kapandı.
Fon gelişmeleri kapsamında Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek bugüne kadar 420 bin 31 tekil kişiye 130,2 milyar lira ödeme yapıldığını belirtti.
Öte yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan yılın son Enflasyon Raporu’nu 12 Kasım’da İstanbul’da açıklayacak.
TCMB Başkanı Karahan, yılın üçüncü Enflasyon Raporu bilgilendirme toplantısında 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 28 olarak yukarı yönlü güncellediklerini belirterek, “Enflasyonun 2027 yıl sonunda yüzde 15’e, 2028 yıl sonunda ise yüzde 9’a geriledikten sonra orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngörüyoruz.” ifadelerini kullanmıştı.
Makroekonomik veri tarafında yurt içinde enflasyon rakamları açıklandı. Buna göre Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), ekimde aylık bazda yüzde 2,58, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 1,65 artış gösterdi. Yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 29,77, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 27,41 olarak kayıtlara geçti.
Dolar/TL de haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 50,1550’den tamamladı.
Gelecek hafta yurt içinde salı sanayi üretimi, perşembe Enflasyon Raporu, cuma ödemeler dengesi, piyasa katılımcıları anketi verileri takip edilecek.
