Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından yayımlanan Gıda Fiyat Endeksi, ekim ayında yüzde 1,2 azalarak 133,9 puana indi. Tahıl, et ve süt ürünlerindeki fiyat gerilemeleri genel endekste düşüşe neden olurken, şeker fiyatlarındaki yükseliş dikkat çekti. Şeker fiyatları aylık bazda yüzde 6,6, yıllık bazda ise yüzde 28,8 artarak Aralık 2024’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
FAO’nun açıkladığı verilere göre, dünya genelindeki gıda emtialarının fiyat hareketlerini takip eden endeks, ekimde önceki aya kıyasla 1,6 puan geriledi. Buna karşın endeks, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,9 daha yüksek seviyede bulunurken Mart 2022’de görülen rekor seviyenin yüzde 16,4 altında kaldı.
Tahıl fiyatlarında yüzde 4,5’lik düşüş
FAO Tahıl Fiyat Endeksi, ekim ayında aylık bazda yüzde 4,5 geriledi. Buğday fiyatları, dört ay devam eden yükselişin ardından uluslararası talebin zayıflaması ve özellikle Arjantin’deki üretim beklentilerinin iyileşmesiyle düşüş gösterdi.
Karadeniz üzerinden yapılan ihracata yönelik kısıtlamaların gevşetilebileceği beklentisi de fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu. Öte yandan lojistik kaynaklı sorunlar, gerilemenin daha belirgin hale gelmesini engelledi.
Mısır fiyatları, ABD’deki hasadın ve Güney Amerika’dan yüksek miktarda ürün arz edileceği beklentisinin etkisiyle gerilerken, pirinç fiyatları yüzde 1,6 yükseldi.
Şeker fiyatları Aralık 2024’ten bu yana zirvede
FAO Şeker Fiyat Endeksi, ekim ayında art arda dördüncü kez yükselerek Aralık 2024’ten bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı.
Fiyatlardaki artışta, Brezilya’nın orta-güney kesimlerinde etkili olan yağışların şeker kamışı hasadı ve işleme süreçlerini aksatması belirleyici oldu. Ayrıca Hindistan, Avrupa Birliği ve Tayland’ın 2026/27 sezonuna yönelik üretim beklentilerine ilişkin kaygılar da yükselişi destekledi.
Dünya tahıl üretiminde 3 milyar ton beklentisi
FAO, küresel tahıl üretiminin 2026 yılında bir önceki yılın rekor seviyesinin altında kalarak 2 milyar 999 milyon tona gerileyeceğini öngördü. Buna rağmen tahmin edilen miktarın, şimdiye kadar kaydedilen en yüksek ikinci üretim seviyesi olması bekleniyor.
Pirinç üretiminin ise dört sezonluk artışın ardından ilk kez yüzde 2,5 azalarak 552 milyon tona düşeceği tahmin ediliyor. Küresel tahıl tüketiminin 2026/27 sezonunda yüzde 0,2 artışla 2 milyar 971 milyon tona ulaşması bekleniyor.
Küresel tahıl ticaretinde daralma öngörülüyor
Örgütün tahminlerine göre, 2026/27 döneminde dünya genelindeki tahıl ticareti yüzde 3,3 azalarak 507,7 milyon tona inecek. Söz konusu gerilemede, küresel buğday ticaretinin yüzde 8,6 daralacağı yönündeki beklenti etkili olacak.
Diğer taraftan dünya tahıl stoklarının 2027 sezonunun sonuna kadar 17,2 milyon ton artması bekleniyor. Stokların tüketime oranının da yüzde 32,4 seviyesine yükseleceği tahmin ediliyor.
41 ülke gıda yardımı bekliyor
FAO’nun Kasım 2026 tarihli raporunda, dışarıdan gıda yardımına ihtiyaç duyan ülke ve bölgelerin sayısının 41 olduğu belirtildi. Bu ülkelerin 31’inin Afrika kıtasında yer aldığı bildirildi.
Örgüt, devam eden çatışmaların ve güvenlik kaynaklı sorunların ciddi gıda güvensizliğinin temel nedenleri arasında bulunduğuna dikkat çekti. Ayrıca güçlü El Niño koşullarının bazı bölgelerde tarımsal üretimi ve gıda arzını olumsuz etkileyerek mevcut baskıyı artırdığı ifade edildi.
