Borsa Uzmanları Derneği, ‘‘Türkiye Sermaye Piyasalarında Güven, Liyakat ve Yapısal Dönüşüm Çağrısı” konusunda bir açıklama yayınladı.
Yayınladığı bildiride şu ifadelere yer verdi:
Borsa Uzmanları Derneği, Türkiye sermaye piyasalarında yatırımcı güveninin güçlendirilmesi, risklerin kriz ortaya çıkmadan tespit edilmesi ve kurumsal yapının uzun vadeli ihtiyaçlara göre geliştirilmesi amacıyla acil eylem planı ve yapısal reform önerilerini kamuoyunun dikkatine sunuyor.
Piyasanın büyüklüğü, güvenin önemini artırıyor
23 Ekim 2026 tarihli MKK verilerine göre toplam piyasa değeri 29,41 trilyon TL seviyesinde bulunuyor. Pay senetlerinin piyasa değeri 15,41 trilyon TL’ye, yatırım fonlarının büyüklüğü 9,70 trilyon TL’ye ulaşırken; devlet iç borçlanma senetleri 3,05 trilyon TL, özel sektör borçlanma araçları ise 1,00 trilyon TL düzeyinde yer alıyor. Bu ölçek, piyasa güveninin, şeffaflığın ve sistemik risklerin yönetiminin önemini artırıyor.
Öncelikli eylem ve reform önerileri
1. Yüz Günlük Acil Eylem Planı — İlgili paydaşların katılımıyla mevcut sorunların tespit edilmesi ve önceliklendirilmesi; tasfiye ve rehabilitasyon süreçlerinin kontrollü yürütülmesi, bulaşıcılık ve sistemik risklerin sınırlandırılması ve yatırımcı güveninin yeniden tesis edilmesi için somut, ölçülebilir hedefleri bulunan bir plan hazırlanması.
2. Piyasa İzleme ve Geliştirme Komitesi — SPK, Borsa İstanbul, Takasbank, MKK, TSPB, BUD ilgili kamu kurumları ve sektör paydaşlarının katılımıyla sürekli çalışan bir Piyasa İzleme ve Geliştirme Komitesi kurulmalıdır. Komite; likidite, yoğunlaşma, değerleme, operasyonel ve sistemik riskleri düzenli izlemeli, riskleri kriz ortaya çıkmadan tespit etmeli, kurumlar arası koordinasyonu sağlamalı ve önleyici tedbirler ile piyasa geliştirme önerileri üretmelidir.
3. Denetim ve şeffaflık — Borsada işlem gören ürünlere ilişkin denetim ve kontrol süreçlerinin gözden geçirilmesi, bulguların uygun ve anlaşılır biçimde yatırımcılarla paylaşılması; piyasa şeffaflığını ve güvenilir bilgiyi destekleyecek uygulamaların güçlendirilmesi.
4. Finansal okuryazarlık ve yatırımcı eğitimi — Yatırımcıların finansal okuryazarlığını artırmaya yönelik eğitimler ivedilikle yaygınlaştırılmalı; Millî Eğitim Bakanlığı ve üniversiteler başta olmak üzere ilgili kurumların desteğiyle sürdürülebilir eğitim programları oluşturulmalıdır.
5. Bağımsız yatırım danışmanlığı — SPL lisansı, eğitim ve mesleki tecrübe ölçütlerine dayalı, yetkinlik düzeylerine göre kademelendirilmiş bağımsız yatırım danışmanlığı mesleğinin oluşturulması değerlendirilmelidir. Model; uygun lisanslama, sicil, gözetim, denetim ve mesleki sorumluluk mekanizmalarıyla desteklenmelidir.
6. Liyakat ve piyasa deneyimi — Düzenleyici, denetleyici ve piyasa kuruluşlarının yönetim ve üst yönetimlerinde mesleki yetkinlik, sektör deneyimi, eğitim, ilgili lisanslar ve karar alma becerisini esas alan liyakat temelli yaklaşım güçlendirilmelidir. Kurumlar tekrar organize edilmeli ve personel yapısı gözden geçirilmelidir.
7. Halka açık şirketlerle düzenli koordinasyon — SPK ve Borsa İstanbul’un halka açık şirketlerin sahipleri veya görevlendirecekleri finans yöneticileriyle düzenli toplantılar yapması; risklerin önceden değerlendirilmesi, ortak bilgilendirme çalışmalarının yürütülmesi ve olası gelişmelere yönelik hazırlık yapılması önerilmektedir.
8. Doğru, zamanında ve tutarlı finansal iletişim — Finansal piyasalarla ilgili resmî kurumlar, piyasa koşullarına uygun zamanda doğru, tutarlı ve anlaşılır bilgi sunmalıdır. Açıklamaların yatırımcı güvenini zedelememesi, piyasa bütünlüğünü koruması ve belirsizliği gereksiz yere artırmaması için ortak iletişim ilkeleri geliştirilmelidir. Finansal iletişimde doğruluk, zamanlılık, tutarlılık ve eşit erişim ilkelerini esas alan bir çerçeve oluşturulmalı; finansal iletişim uzmanlığı/lisanslama modeli değerlendirilmelidir.
9. Yabancı yatırımcı güveni ve uluslararası standartlar — Yabancı yatırımcılarla ilgili değerlendirme ve çalışmaların bağımsız kurumlarca, güvenilir veriler ve doğru bilgiler temelinde yürütülmesi; düzenleyici çerçevenin uluslararası standartlar ve iyi uygulamalarla uyumunun güçlendirilmesi önem taşımaktadır.
10. Finansal istikrar ve yapısal dönüşüm — Önemli risklerin oluştuğu dönemlerde piyasa dengesini destekleyecek araç ve mekanizmalar önceden belirlenmelidir. Bu amaçla, Türkiye Varlık Fonu bünyesinde karar alma ve faaliyetlerinde özerk bir yapıya sahip olacak bir Finansal İstikrar Fonu oluşturulması önerilmektedir. Fonun görev alanı, kaynakları, müdahale koşulları, yönetişim ilkeleri ve hesap verebilirlik çerçevesi açıkça tanımlanmalı; piyasa istikrarını destekleme işlevi şeffaf ve önceden belirlenmiş kurallara dayandırılmalıdır. Yapısal sorunlar kısa ve uzun vadeli olarak sınıflandırılmalı, çözüm odaklı çalışmalar gecikmeden başlatılmalıdır. Finansal verilerin bütüncül analizi, kurumlar arası koordinasyon ve finansal ihtisas mahkemeleri seçeneği de bu çerçevede ele alınmalıdır.
İş birliği çağrısı
Borsa Uzmanları Derneği, sermaye piyasalarının daha sağlıklı, şeffaf, güvenilir ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması için bilgi ve deneyimini ilgili tüm paydaşlarla paylaşmaya hazır olduğunu belirtiyor. Dernek; kamu kurumlarını, piyasa kuruluşlarını, şirketleri, üniversiteleri ve meslek örgütlerini ortak akıl ve etkin iş birliği temelinde çözüm üretmeye davet ediyor. Türk sermaye piyasalarının daha iyi hale getirmek tüm paydaşların vatandaşlık görevidir.
Borsa Uzmanları Derneği olarak, bu anlayışla üzerimize düşen sorumluluğu yerine getirmeye ve sermaye piyasalarımızın geleceğine ilişkin umut, güven ve yapıcı katkı anlayışımızı sürdürmeye kararlıyız.
Not: Yukarıda özetlenen hususlara ilişkin çalışmalarımız ilgili kurum, kuruluş ve kişilerle bir kez daha paylaşılmıştır.
Borsa Uzmanları Derneği Yönetim Kurulu
