BIST 50’de son üç ayda en fazla düşen 11 hisse arasında 5 şirkette kayıp yüzde 50’yi geçti. Pasifik Eurasia Lojistik yüzde 76,85 ile ilk sırada yer alırken Katılımevim yüzde 76,59 ve Destek Finans Faktoring yüzde 69,49 değer kaybetti.
BIST 50’nin son üç aylık performansına bakıldığında kayıpların büyüklüğü ilk beş hissede yoğunlaşıyor. Pasifik Eurasia Lojistik ve Katılımevim’de düşüş yüzde 76’nın üzerinde. Destek Finans Faktoring yüzde 69,49, Batıçim Batı Anadolu yüzde 65,61 kayıpla onları izliyor. Kuyas Yatırım’ın yüzde 51,32 gerilemesiyle birlikte değerinin yarısından fazlasını kaybeden şirket sayısı 5’e ulaşıyor. Listenin ikinci bölümünde ise kayıp oranları yüzde 17 ile yüzde 39 arasında değişiyor. 11 şirketin üç aylık kayıp ortalaması yaklaşık yüzde 44,08. Rakamların gösterdiği asıl nokta, düşüş listesinin kendi içinde bile iki farklı gruba bölünmesi: yüzde 50’nin üzerinde kayıp yaşayanlar ve daha sınırlı gerileyenler.
İlk iki hissede kayıp yüzde 76’nın üzerinde
Üç aylık dönemin en yüksek kaybı Pasifik Eurasia Lojistik’te (PASEU).
Hisse üç ayda yüzde 76,85 geriledi.
Hemen ardından Katılımevim Tasarruf Finansman (KTLEV) yüzde 76,59 kayıpla geliyor.
İki şirket arasındaki fark yalnızca 0,26 puan.
Bu oranların matematiksel karşılığı da önemli. Yüzde 76 civarında değer kaybeden bir yatırımın başlangıç fiyatına yeniden ulaşabilmesi için kalan değer üzerinden yüzde 300’ün oldukça üzerinde yükselmesi gerekir.
Bu nedenle yüksek oranlı kayıplarda “çok düştü” ifadesi tek başına yatırım gerekçesi oluşturmaz.
Destek Finans yüzde 69,49 kayıpla üçüncü sırada
Verilen tablo kayıp büyüklüğüne göre sıralandığında üçüncü sıraya Destek Finans Faktoring (DSTKF) geliyor.
Üç aylık kayıp yüzde 69,49.
Ardından Batıçim Batı Anadolu (BTCIM) yüzde 65,61, Kuyas Yatırım (KUYAS) yüzde 51,32 ile sıralanıyor.
Böylece BIST 50 içerisinde bu taramaya giren şirketlerden 5’i üç ayda değerinin yarısından fazlasını kaybetmiş durumda.
Bu beş şirketin kayıp ortalaması yaklaşık yüzde 68. Listenin geri kalanındaki altı şirketin ortalama kaybı ise yaklaşık yüzde 24 seviyesinde.
Aradaki fark, listenin ilk beşindeki fiyat hareketinin büyüklüğünü daha görünür kılıyor.
Hektaş’ta üç aylık kayıp yüzde 39
İlk beş şirketin ardından kayıp oranında belirgin bir basamak oluşuyor.
Hektaş (HEKTS) üç ayda yüzde 39 gerileyerek altıncı sırada.
Onu yüzde 26,43 kayıpla Çan2 Termik, yüzde 25,40 ile Sasa Polyester izliyor.
Bu noktadan sonra kayıplar yüzde 20’nin altına iniyor.
Astor Enerji yüzde 18,83, Gülermak Ağır Sanayi yüzde 18,02 ve Efor Yatırım yüzde 17,29 düşüş gösteriyor.
Dolayısıyla 11 şirketin 8’inde kayıp yüzde 25’in üzerinde.
Astor’da haftalık ve üç aylık yön aynı
Farklı vadeleri birlikte okumak bazı hisselerde fiyat hareketinin sürekliliğini görmeye yardımcı oluyor.
Daha önceki haftalık BIST 30 tablosunda Astor Enerji (ASTOR) yüzde 10,14 kayıpla haftanın en fazla gerileyen şirketlerinden biriydi.
Üç aylık tabloya geçtiğimizde Astor’un kaybı yüzde 18,83.
Sasa Polyester (SASA) için de benzer bir görünüm var. Hisse haftalık yüzde 18,61 gerilerken üç aylık kayıp yüzde 25,40.
Bu karşılaştırma, kısa dönem hareketinin daha uzun vadeli fiyat performansı içindeki yerini görmeye yardımcı oluyor. Ancak farklı zaman aralıklarının getirileri doğrudan toplanamaz; başlangıç ve bitiş tarihleri farklı hesaplamalar içerir.
Yüzde 50 kayıp neden kritik?
Yüksek oranlı düşüşlerde yatırımcının dikkat etmesi gereken konulardan biri kayıp ile telafi için gereken getiri arasındaki asimetridir.
Bir hisse yüzde 50 düştüğünde başlangıç seviyesine dönebilmesi için yüzde 100 yükselmesi gerekir.
Yüzde 75’lik düşüşte ise gereken artış yüzde 300’dür.
Bu nedenle Pasifik Eurasia Lojistik ve Katılımevim’deki yüzde 76’yı aşan üç aylık kayıplar, sonraki dönemde aynı oranda yükseliş yaşanması halinde bile başlangıç fiyatının geri kazanılamayacağı anlamına gelir.
Fiyatın geçmişte daha yüksek olması da o seviyeyi geleceğe ilişkin bir hedef haline getirmez.
11 hissede ortalama kayıp yüzde 44
Listenin tamamının basit ortalaması alındığında üç aylık kayıp yaklaşık yüzde 44,08.
Ancak ortalamayı ilk beş şirketteki yüksek oranlı düşüşler aşağı çekiyor.
Bu nedenle yatırımcı açısından yalnızca ortalamaya değil, kayıpların dağılımına bakmak daha anlamlı.
İlk beşte yüzde 51-77 arasında değişen çok sert hareketler görülürken listenin son üç sırasında kayıp yüzde 17-19 bandında.
Aynı “en fazla düşen hisseler” grubunda bulunmalarına rağmen şirketlerin fiyat hareketleri arasında ciddi büyüklük farkı var.
Yatırımcı bu listeyi nasıl okumalı?
Üç aylık fiyat kaybı şirketin ucuzladığını tek başına göstermez.
Fiyatın gerilemesinin arkasında şirketin finansal sonuçları, değerleme oranları, sermaye yapısı, haber akışı, likidite koşulları veya şirkete özgü gelişmeler bulunabilir.
Özellikle yüzde 50’yi aşan kayıplarda bir sonraki adım “ne kadar düştü?” sorusundan “neden düştü ve mevcut fiyat hangi finansal göstergelere karşılık geliyor?” sorusuna geçmek olmalı.
Bu nedenle fiyat performansı taraması, yatırım kararının sonucu olmaktan çok incelemenin başlangıç noktası olarak değerlendirilmeli.
BIST 50’de 3 ayda en fazla kaybeden 11 hisse
Pasifik Eurasia Lojistik (PASEU): -%76,85
Katılımevim Tasarruf Finansman (KTLEV): -%76,59
Destek Finans Faktoring (DSTKF): -%69,49
Batıçim Batı Anadolu (BTCIM): -%65,61
Kuyas Yatırım (KUYAS): -%51,32
Hektaş (HEKTS): -%39,00
Çan2 Termik (CANTE): -%26,43
Sasa Polyester (SASA): -%25,40
Astor Enerji (ASTOR): -%18,83
Gülermak Ağır Sanayi (GLRMK): -%18,02
Efor Yatırım (EFOR): -%17,29
Veriden çıkan 5 sonuç
BIST 50’de bu taramaya giren 11 hissenin tamamında üç aylık getiri negatif.
Pasifik Eurasia Lojistik yüzde 76,85 ile en yüksek kaybı yaşayan şirket.
Pasifik Eurasia Lojistik ve Katılımevim arasındaki fark yalnızca 0,26 puan.
5 hissede üç aylık kayıp yüzde 50’nin, 8 hissede yüzde 25’in üzerinde.
11 şirketin ortalama üç aylık kaybı yaklaşık yüzde 44,08.
