2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program (OVP) açıklandı. Programda, 2026 yılında yüzde 3,3 olarak gerçekleşmesi beklenen ekonomik büyümenin 2027’de yüzde 4,2’ye, 2028’de yüzde 4,6’ya ve 2029’da yüzde 5’e yükselmesi öngörüldü.
Enflasyonun ise 2026 sonunda yüzde 28,4 seviyesinde gerçekleşmesinin ardından 2027’de yüzde 22’ye, 2028’de yüzde 13,5’e ve 2029’da yüzde 9’a gerileyerek yeniden tek haneye inmesi hedeflendi.
Mutluhan Yıldız’ın Dünya’daki haberine göre programın açıklanmasının ardından gazetecilerin enflasyon tahminlerinin neden yukarı yönlü revize edildiği ve enflasyonla mücadelenin neden uzun sürdüğüne ilişkin sorularını yanıtlayan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, revizyonun gerekçelerini anlattı.
“Hedefler birlikte açıklandı”
Merkez Bankası’nın enflasyon raporunda 2026 yıl sonu tahminini güncellerken 2027 ve sonrasına ilişkin sürecin OVP döneminde ele alınacağını daha önce duyurduklarını hatırlatan Karahan, “Bugün yapılan revizyon da aslında bunun bir yansıması” dedi.
Merkez Bankası ile OVP hedefleri arasındaki farklılığa ilişkin soruya da yanıt veren Karahan, “Bugün açıklanan hedefler birlikte belirlenmiş hedefler. Dolayısıyla aslında eşgüdümün bundan sonraki süreçte, özellikle yönlendirilen fiyatlarda, daha güçlü olacağı mesajını da içeriyor” diye konuştu.
“Bir miktar sarkan etkisi oluyor”
Enflasyon tahminlerindeki yukarı yönlü revizyonun nedenlerinden birinin geçmiş dönem gerçekleşmeleri olduğunu belirten Karahan, “Bir yıl içinde enflasyon gerçekleşmesi hedefin üzerinde olduğunda bunun önümüzdeki yıl ve bundan sonraki yıllarda da bir miktar sarkan etkisi oluyor. Dolayısıyla revizyonun bir kısmı bunu yansıtıyor” ifadelerini kullandı.
Revizyonun diğer bölümünde küresel gelişmelerin etkili olduğuna dikkat çeken Karahan, son yıllarda arz şoklarının hem daha sık hem de daha büyük boyutlarda görüldüğünü söyledi.
Pandemiyle başlayan sürecin tedarik zincirinde yaşanan sıkıntılar, ticaret savaşları ve fiziki savaşlarla devam ettiğini belirten Karahan, “Bunların enflasyon dinamiğine ciddi etkileri oluyor” dedi.
Savaşın enflasyona etkisi 7 puana yaklaştı
Savaşın Türkiye’deki enflasyona etkisine ilişkin hesaplamalarını da paylaşan Karahan, “Nitekim bu yıl da bu etkinin 7 puana yakın olduğunu hesaplıyoruz” diye konuştu.
Söz konusu etkinin yalnızca enerji fiyatlarındaki artıştan ibaret olmadığını vurgulayan Karahan, “Doğrudan etkiler var; enerji maliyetlerinin artmasından kaynaklanan etkiler. Ancak artan enerji maliyetlerinin dışında bunun ulaştırma hizmetlerine yansıyan etkileri, ulaştırma hizmetlerinin gıdadan birçok ürüne yansıyan etkileri söz konusu” ifadelerini kullandı.
Savaşın gübre gibi tarımsal girdilerde de yukarı yönlü fiyat baskısı yarattığını belirten Karahan, temel mallar, dayanıklı tüketim malları, petrokimya ve kimyaya bağlı ürünlerde de yansımaların görüldüğünü kaydetti.
Karahan, “Bütün bunları genel olarak değerlendirdiğimizde 7 puana yaklaşan bir etki görüyoruz” dedi.
“Karamsarlığa sebep olacak bir revizyon değil”
Enflasyon tahminindeki değişikliğin ciddi olduğunu ancak görünüm açısından karamsarlığa neden olmaması gerektiğini belirten Karahan, “Ciddi bir revizyon ama enflasyon görünümünde karamsarlığa sebep olacak bir revizyon olarak değerlendirmiyoruz” diye konuştu.
Savaşın birçok olumsuz etkisine rağmen para politikasının etkileyebildiği alanlarda olumlu veriler görüldüğünü söyleyen Karahan, emtia fiyatları ve kurdaki gelişmelerin temel enflasyona yansımasının daha düşük kaldığına işaret etti.
Karahan, bunun talepteki dengelenmeyle uyumlu olduğunu belirterek para politikasının etki alanındaki ürünlerde başarılı sonuçlar görüldüğünü ifade etti.
Kira ve eğitimde görünüm daha olumlu
Hizmet enflasyonunda katılığın sürdüğünü belirten Karahan, kira ve eğitim gibi enflasyon ataletinin yüksek olduğu kalemlerde önceki yıllara kıyasla daha olumlu bir görünüm bulunduğunu söyledi.
Hizmet enflasyonundaki yatay görünümün özellikle ulaştırma ve haberleşme kalemlerinden kaynaklandığını kaydeden Karahan, ulaştırma tarafındaki gelişmelerde savaşın etkisinin belirgin olduğunu ifade etti.
Bu yıl enflasyon hedefindeki temel sapmanın nedenini de açıklayan Karahan, “Dolayısıyla aslında bu seneki temel sapmanın sebebi, savaşın hem beklenenden daha şiddetli gerçekleşmiş olması hem de sürecin hâlâ devam ediyor olması” ifadelerini kullandı.
