Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) “Ağustos Ayı Fiyat Gelişmeleri” raporuna göre, tüketici enflasyonunun seyrinde ağustos ayında enerji fiyatlarındaki gelişmeler öne çıktı.
Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle temmuz ayında yükselişe geçen enerji fiyatları, ağustosta akaryakıt fiyatları öncülüğünde yüzde 5,46 arttı. Böylece enerji grubunun yıllık enflasyonu 6,37 puan yükselerek yüzde 39,23’e çıktı.
Akaryakıt fiyatları ağustosta yüzde 11,23 artarken, motorin fiyatlarında rafineri marjlarındaki yükselişin etkisi de hissedildi. Tüp gaz fiyatları da aynı dönemde yüzde 5,28 arttı.
Hizmet grubunda aylık fiyat artışı yüzde 3,08 olurken, grubun yıllık enflasyonu 0,58 puan yükselerek yüzde 40,28’e ulaştı. Eğitim, haberleşme ve ulaştırma hizmetleri fiyat artışlarının öne çıktığı alanlar oldu.
Eğitim hizmetleri fiyatları, vakıf yükseköğretim kurumlarındaki ücret artışlarının etkisiyle yüzde 8,62 yükseldi. Haberleşme hizmetlerinde fiyatlar yüzde 5,03, ulaştırma hizmetlerinde ise yüzde 4,98 arttı. Ulaştırma hizmetlerindeki yükselişte akaryakıt fiyatlarının yanı sıra hava yolu taşımacılığındaki yüzde 22’lik artış etkili oldu.
Kira fiyatları ağustosta yüzde 3,04 artarken, yıllık kira enflasyonu yüzde 43,11 olarak gerçekleşti. Lokanta ve oteller grubunda ise aylık fiyat artışı yüzde 1,50 ile daha ılımlı seyretti.
Temel mal enflasyonu geriledi
Temel mal grubu fiyatları ağustosta yüzde 0,28 gerilerken, grubun yıllık enflasyonu 0,93 puan azalarak yüzde 15,89 oldu.
Giyim ve ayakkabı fiyatları sezon indirimlerinin etkisiyle yüzde 3,62 düşerken, dayanıklı tüketim mallarında fiyatlar yüzde 1,05 arttı. Beyaz eşya fiyatları yüzde 2,32, mobilya yüzde 1,88 ve otomobil fiyatları yüzde 1,11 yükseldi.
Alkollü içecekler ve tütün grubunda fiyatlar yüzde 6,89 artarken, yıllık enflasyon yüzde 30,42 seviyesine çıktı. Bu gelişmede tütün ürünlerinde temmuz ayında yapılan vergi düzenlemesinin etkisi görüldü.
Gıda enflasyonu geriledi
Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda aylık fiyat artışı yüzde 0,22 ile sınırlı kalırken, grubun yıllık enflasyonu 3,73 puan azalarak yüzde 33,79’a geriledi.
İşlenmemiş gıda fiyatları yüzde 2,03 düşerken, taze meyve ve sebze fiyatlarındaki arz kaynaklı gelişmeler bu düşüşte belirleyici oldu. Taze meyve ve sebze fiyatları ağustosta yüzde 8,18 geriledi.
İşlenmiş gıda fiyatları ise yüzde 1,99 arttı. Bu grupta çay, alkolsüz içecekler, bitkisel sıvı yağlar, şeker ve bağlantılı ürünlerdeki fiyat artışları öne çıktı.
Yurt içi üretici fiyatları yüzde 2,57 arttı
Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ağustosta yüzde 2,57 artarken, yıllık üretici enflasyonu 0,12 puan yükselerek yüzde 27,95 oldu.
Üretici fiyatlarında enerji grubu yüzde 6,99’luk artışla öne çıktı. Elektrik, gaz üretimi ve dağıtımı fiyatları yüzde 6,03 yükselirken, imalat fiyatlarında aylık artış yüzde 2,35 olarak gerçekleşti.
Ana sanayi grupları içinde dayanıklı tüketim malları fiyatları yüzde 2,84, ara malları yüzde 1,84, sermaye malları yüzde 1,76, dayanıksız tüketim malları yüzde 1,51 ve enerji fiyatları yüzde 6,99 arttı.
TCMB değerlendirmesine göre, tüketici enflasyonunun aylık ana eğilimi ağustosta bir önceki aya kıyasla bir miktar yükselmekle birlikte, yılın ilk yarısına göre daha ılımlı seviyelerde seyretti. Ana eğilim göstergeleri 3 aylık ortalamalar bazında ise ılımlı bir düşüş kaydetti.
