Jeopolitik gelişmeler ve hava koşullarındaki olumsuzluklar, emtia piyasasında arz tarafına yönelik kaygıları artırırken, özellikle tarım ürünlerinde dikkat çekici fiyat artışları yaşanıyor. Tahıl ürünlerindeki hareketlilik öne çıkarken, mısır fiyatlarında da sert yükselişler görülüyor. Chicago Ticaret Borsası’nda işlem gören mısırın kile başına fiyatı; El Nino hava olayının etkisi, kuraklık ve Rusya-Ukrayna savaşının beraberinde getirdiği jeopolitik risklerle 5,2425 dolara çıkarak son 3 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Mısır fiyatı daha önce 31 Temmuz 2023’te 5,2450 doları görmüştü. Temmuz ayı sonuna kıyasla yüzde 11’in üzerinde değer kazanan mısırın kile fiyatındaki yükseliş, 31 Aralık 2025 seviyesine göre ise yüzde 17’yi aştı. Fiyatlar daha sonra 5,18 dolar civarında dengelendi.
ABD’deki mahsul verilerine ilişkin artan endişeler, arzın daralacağı beklentisini güçlendirerek fiyatların 3 yılın zirvesine çıkmasında etkili oluyor. Bunun yanında ABD’nin mısır ihracatındaki artış da yükseliş hareketini destekliyor.
ABD’nin bazı mısır üretim bölgelerinde etkili olan sıcak ve kurak hava, Avrupa’daki olumsuz hava koşulları ve Ukrayna’nın tahıl sevkiyatlarında süren aksaklıklar, küresel mısır arzına yönelik endişeleri artırıyor.
ABD’nin Orta Batı bölgesinde gerçekleştirilen mısır hasadının da daha önce öngörülenden düşük seviyede kaldığı belirtiliyor. Rusya ve Ukrayna’nın karşılıklı olarak nakliye güzergahlarını hedef alan saldırıları ise tahıl ihracatını ciddi şekilde sekteye uğratıyor.
Emtia piyasasında işlem gören tarım ürünleri açısından riskler giderek çift yönlü hale geliyor. Olumsuz hava koşulları üretimi tehdit ederken, jeopolitik sorunlar mevcut ürünlerin tüketicilere ulaştırılmasını zorlaştırıyor. Enerji ve gübre maliyetlerinin halen yüksek seyretmesi ise yeni arz şoklarının telafi edilmesini daha da güçleştiriyor.
Öte yandan ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz artıracağı yönündeki beklentilerin zayıflaması ve dolara yönelik talebin azalması da emtia piyasasındaki yükseliş eğilimini destekleyen unsurlar arasında yer alıyor.
Mısıra El Nino darbesi
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen yaptığı değerlendirmede, haziran ayıyla birlikte El Nino’nun etkisine girildiğini belirtti. Bunun özellikle Güney Amerika, Güneydoğu Asya, Avustralya’da görüldüğünü, kısmen de olsa ABD ve Avrupa tarafında da bu etkilerin hissedildiğini ifade eden Ergezen, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Batı Afrika’da yine bunun ciddi etkilerini görüyoruz. Şimdi bu çerçevede baktığımız zaman özellikle Brezilya, ABD, Güneydoğu Asya tarafında mısır rekoltesinin azalacağı endişesi vardı. El Nino etkisinden dolayı Brezilya kaynaklı mısır üretiminde ve ABD kaynaklı mısır rekoltesinde düşüşler olabileceğini düşünüyorduk. Üretim ve rekoltedeki bu düşüş tahminleri gerçekleşmeye başladı.”
Ergezen, mısırdaki yükselişte petrol fiyatlarının da etkili olduğunu söyledi.
Petrol fiyatları yüksek olunca biyodizel üretiminde kullanılan mısıra talebin arttığını dile getiren Ergezen, dünyada üretilen mısırın yaklaşık yüzde 60’ının endüstriyel alanda kullanıldığını vurguladı.
El Nino ve petrol fiyatlarındaki etkiler birleşince mısır fiyatında ciddi bir yukarı yönlü hareketlenme görüldüğünü ifade eden Ergezen, şunları kaydetti:
“El Nino etkisi önümüzdeki senenin başına kadar devam edecek, buna neredeyse kesin gözüyle bakılıyor. Petrol fiyatları da bu seviyelerde kalmaya devam ederse, bütün bunlar bize mısırda yukarı yönlü fiyatlamalar görülebileceğini gösteriyor. Fiyatlar en azından güçlü kalmaya devam edecek. Petrol fiyatları geri çekilmediği sürece ve ABD ile İran arasında hızlı bir şekilde kalıcı bir anlaşma olmadıkça mısır tarafında çok sert ve derin bir geri çekilme beklemiyorum.”
