TBMM Adalet Komisyonu, ‘Terörsüz Türkiye’ süreci kapsamında hazırlanan ve kamuoyunda ‘çerçeve yasa’ olarak bilinen, ‘Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi’ni kabul etti.
5 Ağustos’ta TBMM Başkanlığı’na sunulan teklif dün Meclis Adalet Komisyonu’na geldi. Görüşmeler sırasında zaman zaman gerginlikler de yaşandı.
İYİ Parti’li milletvekilleri, komisyon salonunun kapılarının toplantı saatine 10 dakika kala açılmasına tepki gösterdi.
Komisyon Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, komisyon toplantısının açılışında konuştu. Yüksel, ‘Terörsüz Türkiye’ süreci kapsamında kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun kuruluş süreci, çalışmaları ve bu çalışmalar sonucunda hazırlanan komisyon raporunu anlattı ve ‘Terörsüz Türkiye’ hedefini aktardı. Teklife ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yüksel, “Bugün görüştüğümüz kanun teklifi anayasal yetkinin hukuk devleti ilkesi çerçevesinde kullanılmasının somut bir örneğini oluşturmaktadır. Bu çerçevede teklife ilişkin 4 temel hususun özellikle altını çizmek istiyorum. Birincisi; bu teklif bir af düzenlemesi değildir. Mahkumiyet hükümlerini ortadan kaldıran, suçların hukuki niteliğini değiştiren veya ceza sorumluluğunu kaldıran bir düzenleme söz konusu değildir. Devam eden soruşturma ve kovuşturmalar ile kesinleşmiş mahkumiyet hükümleri bütün hukuki sonuçlarıyla varlığını korumaktadır. İkincisi; bu teklif kişiye özgü bir düzenleme değildir. Teklifte öngörülen mekanizmalar; kişisel değerlendirmelere değil, kanunda açıkça belirlenen objektif şartlara, somut olgulara ve yetkili makamların kararlarına dayanmaktadır. Üçüncüsü; teklif geçici ve müstakil niteliktedir. Belirli bir amaca ve sürece özgülenmiş olup, kapsamı açıkça belirlenmiş, yorum yoluyla genişletilmeye kapalı istisnai hükümler içermektedir. Dördüncüsü; kanunda öngörülen mekanizmaların işletilmesi sıkı bir başlangıç şartına bağlanmıştır. Bu şart, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu raporunda ortaya konulan kritik eşikle birebir örtüşmektedir” ifadelerini kullandı.
SALON DEĞİŞTİRİLSİN TALEBİ
Ardından Yüksel, kanun teklifi üzerinde ilk imza sahibi olan AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül’e söz vermek istedi. Ancak komisyonda usul tartışması açılması için başta Yeni Yol Partisi Ankara Milletvekili İdris Şahin olmak üzere muhalefet milletvekilleri talepte bulundu. İYİ Parti Afyonkarahisar Milletvekili Hakan Şeref Olgun ise milletvekillerinin ayakta kaldığını ve ihtiyacı karşılamadığını belirterek salon değişikliği talebinde bulundu. Yüksel, öncelikle teklif üzerinde ilk imza sahibinin konuşması gerektiğini belirterek usul talebini karşılamadı ve salonun ise görüşme için yeterli olduğunu kaydetti.
‘YASA İLE SİLAHLAR SUSACAK’
Daha sonra kanun teklifi üzerinde ilk imza sahibi olan AK Parti Grup Başkan Vekili Abdulhamit Gül, teklife ilişkin bilgi verdi. ‘Terörsüz Türkiye’nin şehit ve gazilerin eseri olduğunu ve bu nedenle onların emanetine sonuna kadar sahip çıkacaklarını vurgulayan Gül, “10 yıllardır ülkemizin enerjisini ve kaynaklarını sömüren, kalkınma ufkumuzu daraltan terör vesayeti, bugün bütünüyle tasfiye edilme aşamasına gelmiştir. Terör ve silahlı şiddet sadece canlarımıza kastetmemiş, aynı zamanda demokratik işleyişi, sivil toplumu ve yerel kalkınmamızı sekteye uğratmıştır. Bu yasa ile silahlar susacak, demokrasi ve adalet güçlenecektir. ‘Terörsüz Türkiye’ bir pazarlık ve al-ver sürecinin neticesinde ortaya çıkmamış, tamamen toplumumuzun beklentisi ile başlatılmıştır. Silahların sustuğu bir sürecin akabinde bölgemizde de huzurun teminatı Türkiye olacaktır. Özellikle belirtmek isterim ki kanun teklifimizi 367 imza ile arz ettik. Teklife atılan imza sayısı ve imza sahiplerinin siyasi parti gruplarına dağılımı dikkate alındığında emsali pek görülmemiş, tarihi nitelikte bir siyasi mutabakatın göstergesidir. Bu noktada imza veren her bir milletvekili arkadaşımıza teşekkür ediyorum” diye konuştu.
‘TEMEL KOŞUL MGK KARARI’
Gül, ‘Terörsüz Türkiye’ ile ekonomi, hukuk, demokrasi ve toplumsal huzur açısından yeni fırsatlar doğacağını ve AK Parti iktidarı boyunca inkar ve ret politikalarını kabul etmediklerini ifade etti. Gül, “Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte erteleme kararlarının re’sen ve derhal verilmesi söz konusu değildir. Temel koşul ve kritik eşik, söz konusu tespitin yapılması ve bu tespiti teyit eden MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasıdır. Düzenlemenin kapsamı ise maddenin 2’nci fıkrasında; örgüt suçları, propaganda, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ile ‘Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun’da düzenlenen suçlar şeklinde belirlenmiştir. Teklifin müteakip maddelerinde açıkça hükme bağlandığı üzere; örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu, 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar ya da bu tarihten önce verilen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları, örgüt mensuplarının şahsi suçları kapsam dışındadır. Teklif, silah bırakan ve örgütsel faaliyetlerine tüm unsurlarıyla birlikte son veren PKK/KCK ve bununla bağlantılı her türlü oluşuma münhasıran hazırlanmıştır. Teklifin 3’üncü maddesinde, düzenleme kapsamına giren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmaların ertelenme usulü ve şartları belirlenmektedir. Üst sınırı 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmaların 5 yıl süreyle, üst sınırı 15 yıl yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmaların ise 10 yıl süreyle, ertelenmesi öngörülmektedir” dedi.
‘SÜREÇ YENİ BİR BOYUT KAZANMIŞTIR’
MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ise ‘Terörsüz Türkiye’ sürecine dair, “Devlet Bahçeli 22 Ekim 2024 tarihinde MHP grup toplantısında PKK’nın kurucusu Abdullah Öcalan’a yaptığı tüm ezberleri bozan tarihi çağrı Türk siyasetinde bir dönüm noktası olmuştur. Bu tarihi çağrı gerçekten bir milattır. PKK’nın kurucusu Abdullah Öcalan 27 Şubat 2025’te örgütüne yaptığı çağrıyla buna cevap vermiştir. Bunun arkasından, ‘Silahları bırakın, kongrenizi toplayın, örgütü ve bütün yan kuruluşlarını, bağlı kuruluşlarını dağıtın’ demiştir. Gerçekten de ilerleyen zamanda bütün bu söylenenler gerçekleşmiştir. Sayın Devlet Bahçeli’nin yüzyılın en cesur dönüştürücü siyaset hamlesi PKK’nın kendisini feshetmesini ve silahları bırakma kararı almasıyla sonuçlanmıştır. PKK kendini feshetmesiyle süreç yeni bir boyut kazanmıştır. Yarım asra yakın bir süredir Türkiye’nin enerjisini, insan kaynaklarını, ekonomik refahını sömüren, bin yıllık kardeşliğe kasteden bir yapı tasfiye edilmiştir. Elbette bu sonuca ulaşmak kolay olmamıştır” ifadelerini kullandı.
‘BU YENİ SAYFA TARİHSEL BİR ÖNEMDEDİR’
DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit ise Türkiye’nin tarihsel bir eşikte bulunduğunu kaydederek, “Bugün bulunduğumuz tarihsel eşik yalnızca mücadelenin değil aynı zamanda bugünün siyasal sorumluluğunun da ürünüdür. Barışın ve demokratik çözümün mümkün hale gelmesinde yıllardır emek veren toplumsal dinamiklerin, demokrasi güçlerinin, siyaset kurumunun, Mecliste sorumluluk alan bütün siyasi iradelerin ve bugün çözüm için sorumluluk üstlenen tüm aktörlerin bu süreçte çok büyük katkısı vardır. Farklı toplumsal ve siyasal kesimlerin, devlet kurumlarının ve karar vericilerin bu süreçte sorumluluk alması, diyalog ve çözüm iradesini göstermesi bu tarihsel eşikte yeni bir sayfa açılmasına önemli bir katkı sunmuştur. Açılan bu yeni sayfa tıpkı Amasya Genelgesi gibi, tıpkı Erzurum-Sivas kongreleri gibi, cumhuriyetin kuruluşu gibi tarihsel bir önemdedir; söz konusu olan tarihsel Kürt-Türk ilişkilerinin geleceğidir. Tekrar ifade etmek gerekirse amacımız ve mücadelemiz cumhuriyeti ikinci yüzyılında güçlü demokrasiyle buluşturmak, Kürt-Türk ilişkilerini demokratik temele oturtmaktır” diye konuştu.
‘BU YASA TEKLİFİ SON DERECE ÖZENSİZ’
Yeni Parti Grup Başkanvekili Murat Emir, teklifin hazırlanışına itiraz ederek, “Bu yasa teklifi son derece özensiz, son derece dikkatsiz, içinde fahiş hatalar bulunduran, murat edilen silahların susması, terörün kalıcı olarak bitmesi amacına hizmet edip etmeyeceğine dönük olarak son derece kaygılarımızın olduğu ve özellikle yürütücüler bakımından iyi niyetin ve samimiyetin eksikliğini açıkça görüyoruz. Doğrusu, teklifi böyle görünce milletvekillerinin niye okumadan imzaladığını veya milletvekillerine niye okuması için fırsat verilmediğini anlıyorum çünkü milletvekilleri gerçekten bu metni okunmuş olsalar bence bu kadar imza atmazlardı. Doğru olan bizim yaptığımız. Yeri gelmişken söyleyelim, usulen görülmemiş, değerlendirilmemiş, tartışılmamış, ayrıntılandırılmamış bir teklifin milletvekilleri tarafından alelacele imzalanmış olması bir yanıyla üzüntü vericidir ama diğer yanıyla da milletvekillerinin milletten aldıkları vekalet yetkisini kötüye kullanmalarıdır, birilerine emanet etmeleridir. Oysa bizim burada konuşmamızın canlı yayında, TRT ekranlarında yayınlanmasının koşulu bu teklife peşinen ve görmeden imza atmış olmamız olmamalıydı diye düşünürüm” dedi.
MİLLETVEKİLLERİ ARASINDA TARTIŞMA
Komisyonda teklif ile ilgili görüşmeler sırasında milletvekilleri arasında zaman zaman gerginlik yaşandı. İYİ Parti Grup Başkan Vekili Uğur Poyraz’ın terör suçlularının tahliyelerine ilişkin “Bu noktada kaç adam çıkacak. Kimi diyor, ’10 bin.’ Kimi diyor ’15 bin.’ Kimi diyor ‘7-8 bin.’ Bunlarla ilgilenmiyorum. Bunların her biri bir suç örgütü olarak karşımıza çıkacak. Bunlarla ilgili neyle korkutuyoruz. ‘İnfaz yanar’ diyoruz. ‘İnfaz yanar’ dediğiniz adam Türkiye Cumhuriyeti devletini ortadan kaldırmayla kendini adapte etmiş, buna adanmış bir terör örgütüne gitmiş, üye olmuş. Bu adam yıllarca dağda, mağaralarda, inlerde yaşamış, ağaç kovuğunda yaşamış, bomba yapmayı öğrenmiş, adam öldürmeyi tecrübe etmiş, bu şekilde yaşamış adamı alıyorum ben toplumsal hayatla bütünleştireceğim. Şurada şöyle desen ki, ‘Ben bunları karantina altına alacağım’ anlarım” dedi.
Poyraz’ın sözlerine DEM Parti’li milletvekilleri tepki gösterdi. Van milletvekili Zülküf Uçar, ‘Sen kendini karantinaya al ırkçı herif’ derken, Erzurum Milletvekili Meral Danış Beştaş ‘Ne karantinası. Nazi kamplarına götürelim, kamp kurun, hepsini öldürelim. Bu ülkenin barışını sağlamaya çalışıyoruz” dedi.
TAŞ VE BÜLBÜL ARASINDA GERİLİM
İYİ Parti Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş Taş da “MHP, 1969 yılından bugüne kadar istikrarsız aynı siyaseti yaptığını söyleyemez. 1997’de Türkeş’in yaptığı siyaset bitmiştir. Yeni gelen liderine saygımız vardır. Her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır, biz onun yoğurt yiyişine hiçbir şey demeyiz. Ama Türkeş’in yoğurt yiyişi ile kendi yoğurt yiyişini karşılaştıramaz. Kendi yaptığı pislikleri de Türkeş’i kendine çamaşır suyu yaparak aklayamaz. Alparslan Türkeş’in mezarında Abdullah Öcalan’ı ‘kurucu önder’ diye hiçbir şekilde ilan edemez” dedi.
MHP Sakarya Milletvekili Levent Bülbül, Ayyüce Türkeş Taş’ın sözlerine tepki gösterdi. Bülbül, elini masaya vurarak, “Sen ağzını topla. Sen kimin evladı olduğunu bileceksin. ‘Pislik’ diyemezsin bir parti genel başkanının yaptıklarına. Hakaret etme hakkına sahip değilsin. Sen ne kadar evladıysan ben de o kadar evladıyım. Sen bu şekilde konuşma hakkına sahip değilsin” dedi. Bülbül ile Taş arasında tartışma sürürken, İYİ Parti Balıkesir Milletvekili Burak Dalgın da MHP’li Bülbül’ün elini masaya vurmasını eleştirdi. Bülbül bunun üzerine ‘Sen kimsin’ diyerek Dalgın’ın üzerine yürüdü. Milletvekilleri araya girerek Bülbül’ü sakinleştirirken, Komisyon Başkanı Cüneyt Yüksel, birleşime ara verildi. Aranın ardından toplantı devam etti ve görüşmeler sonunda teklif komisyonda kabul edildi.
GÖZLER GENEL KURUL’DA
Görüşmelerin tamamlanmasının ardından yapılan oylamada ‘Terörsüz Türkiye’ sürecinde hazırlanan yasa teklifi TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edildi. Komisyondan geçen yasa için artık gözler TBMM Genel Kurulu’nda.
