Yapılan son araştırmalar ekonomi haberlerini daha dikkatli ve seçici okuyan yatırımcıların borsada ortalamanın üzerinde getiri sağlayabileceği ortaya kondu. MarketWatch yazarı Mark Hulbert tarafından dikkat çekilen araştırmaya göre, piyasaları yenmenin sırrı, bir hisse senedi hakkındaki gerçek anlamda yeni olan “saf haber” ile yalnızca haber gibi görünen “eski haber” arasındaki farkı ayırt edebilmekten geçiyor.
Piyasalar her haberi fiyatlamıyor
Hulbert, “eski haberlerin” aslında yatırımcılar için hiçbir yenilik sunmadığını ve piyasa fiyatlarına çoktan yansıdığını belirtiyor. Yatırımcıların hisse seçimlerini bu tür haberlere dayandırmasının avantaj sağlamayacağını ifade eden Hulbert, piyasanın “saf haberleri” anında fiyatlamadığını ve bu durumu hızlıca fark edenlerin öne geçtiğini vurguluyor.
Nisan ayında akademik çevrelerde dolaşıma giren “Haberlerin Verimsiz Fiyatlaması” (The Inefficient Pricing of News) başlıklı araştırma, borsanın tüm finansal haberleri anında fiyatlayacak kadar verimli olduğu yönündeki yaygın inanca karşı çıkıyor. Araştırma, Melbourne Üniversitesi’nden Antoine Didisheim ve Hanqing Tian ile Yale Üniversitesi’nden Bryan Kelly ve Mohammad Pourmohammadi tarafından yürütüldü. Hulbert, şayet piyasalar kusursuz işleseydi daha seçici bir finansal haber okuyucusu olmaya çalışmanın hiçbir anlamı kalmayacağını, ancak bu yeni çalışmanın köklü inanışların aksini gösterdiğini değerlendirdi.
GameStop örneği ve saf haber
Araştırmanın “eski haber” ile “saf haber” arasında yaptığı ayrımı açıklamak için 2021 yılının başlarında yaşanan GameStop çılgınlığı örnek gösteriliyor. Hulbert’in aktardığına göre, araştırmacılardan Antoine Didisheim durumu şu sözlerle ifade ediyor:
“2021’in başlarında GameStop hakkında bir haber düşünün. Şirketin zor durumdaki fiziksel mağaza verilerini veya temel oynaklığını tartışan paragraflar, şirketin temel göstergelerine dayandığı için tamamen öngörülebilir niteliktedir ve piyasa bunları çoktan fiyatlamıştır.”
Ancak Didisheim, Reddit platformundaki ‘WallStreetBets’ forumunun tarihi bir açığa satış sıkıştırmasını (short squeeze) tetiklediğinden bahseden sürpriz manşetlerin, öngörülemeyen “saf haber” kategorisinde yer aldığını ekliyor. Yazara göre, yalnızca bu “saf habere” odaklanan bir yatırımcı, GameStop dalgasına ortalama bir yatırımcıdan çok daha erken katılma fırsatı bulabilirdi.
Yapay zekâ ile haber analizi
Araştırmacılar, bu kapsamlı sonuca ulaşmak için Ocak 1996 ile Aralık 2022 arasında Reuters’ta yayımlanan ve belirli bir hisse senedinden bahseden 6,7 milyon haberi analiz etmek üzere büyük dil modellerinden (yapay zekâ tabanlı sistemler) faydalandı. Model, her makaledeki “saf haberi”, eski ve öngörülebilir olan bilgilerden ayırmak üzere eğitildi. Araştırmacılar, makale yayımlandığı anda piyasanın “eski haberi” tamamen fiyatladığını, ancak “saf haberin” hâlâ tam anlamıyla fiyatlara yansımadığını tespit etti.
Bu keşfi değerlendiren araştırmacıların oluşturduğu varsayımsal portföy, akademik onay almış diğer birçok hisse seçimi stratejisini geride bırakarak yüksek bir risk ayarlı performans sergiledi.
Yatırımcılar için pratik stratejiler
Hulbert, sıradan yatırımcıların milyonlarca haberi tarayan devasa bir dil modeli kuramayacak olduğunu kabul ediyor. Ancak bu çalışmadan kendi performanslarını artırmak için dersler çıkarabileceğini belirtiyor. Yazara göre, atılacak ilk adım, haberi okunan şirketin temel finansal göstergelerine aşina olmaktan geçiyor. Yazar, bu temel göstergeleri barındıran tartışmaların genellikle yeni bir bilgi içermediğini ve “saf haber” arayışında göz ardı edilebileceğini ifade ediyor.
Borsa yazarı, “saf haberi” tespit ettikten sonra onu yorumlamak için birkaç kurala dikkat çekiyor. Bunlardan ilki, piyasanın şirket bilançolarını derinlemesine inceleyen yoğun veri akışına yavaş tepki vermesidir. İkinci sırada ise “siber güvenlik ihlalleri” veya “kurumsal adli suçlamalar” gibi olumsuz saf haberlere konu olan şirketlerden uzak durulması gerektiği yönündeki uyarı var. Zira piyasa kötü haberleri tam anlamıyla fiyatlamakta da yavaş kalıyor.
Hulbert, yatırımcıların asıl hedefinin, olumlu veya olumsuz “saf haberlere” henüz beklenen tepkiyi vermemiş hisseleri tespit etmek olması gerektiğini belirtiyor. Borsa yazarı kendi kararlarına güvenip piyasanın yanıldığına inanma cesaretini gösterenlerin borsada kârlı çıkma ihtimalinin çok daha yüksek olduğunu ifadelerine ekliyor.
