ABD ile İran arasında ateşkesin uzatılmasına yönelik prensipte uzlaşı sağlandığı yönündeki haberler küresel piyasalarda olumlu karşılandı. Gelişmelerin ardından borsalar yükselişe geçerken, petrol fiyatlarında düşüş yaşandı. Bu durum, çatışmaların kalıcı olarak yatışabileceğine yönelik beklentileri güçlendirdi.
Avrupa borsaları cuma günü genel olarak yükseliş kaydetti. ABD ile İran arasında savaş kapsamında ilan edilen ateşkesin 60 gün süreyle uzatılmasına yönelik olası bir anlaşma beklentisi yatırımcıların risk alma iştahını desteklerken, petrol piyasasında satış baskısı görüldü.
ABD’li bir yetkili, Washington ve Tahran adına görüşmeleri yürüten müzakerecilerin perşembe günü ateşkesin uzatılması ve İran’ın nükleer programına ilişkin yeni bir müzakere sürecinin başlatılması konusunda geçici bir mutabakata vardığını bildirdi.
İran tarafı söz konusu anlaşmayı henüz kamuoyu önünde doğrulamazken, geçici uzlaşının yürürlüğe girmesi için ABD Başkanı Donald Trump’ın onayının beklendiği belirtildi.
Petrol fiyatları geri çekildi
Çatışmaların yeniden tırmanmayacağına yönelik beklentilerin etkisiyle petrol fiyatları son bir ayın en düşük seviyelerine geriledi. Ancak Hürmüz Boğazı’nın büyük ölçüde kapalı kalmaya devam etmesi nedeniyle fiyatlar savaş öncesi seviyelerin üzerinde seyrini sürdürdü. Savaş başlamadan önce Brent petrolün varili şubat ayı sonunda yaklaşık 70 dolar seviyesinde işlem görüyordu.
Yatırımcılar, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ilişkin gelişmeleri de yakından takip ediyor. ABD’li yetkili, ön mutabakatın İran’ın boğazdan geçen gemilerden geçiş ücreti talep edemeyeceğini ortaya koyduğunu, buna karşılık ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasını aşamalı olarak kaldıracağını söyledi.
ING emtia stratejistleri Warren Patterson ve Ewa Manthey, yayımladıkları değerlendirmede ABD ile İran’ın anlaşmaya yaklaşmasına yönelik iyimserliğin petrol piyasasında düşüş eğilimini sürdürdüğünü belirtti.
Stratejistler, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının Körfez bölgesinden tanker çıkışlarının başlamasıyla petrol piyasasına kısa vadeli rahatlama sağlayabileceğini ancak toparlanmanın nasıl gerçekleşeceğinin henüz netlik kazanmadığını ifade etti.
Analistler, petrol arzının normalleşmesinin zaman alabileceğini belirterek, olası bir ateşkes uzatımının ihtiyatlı şekilde değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Avrupa borsalarında yükseliş hakim
Euro Bölgesi’nin en büyük dört ekonomisinden gelecek enflasyon verilerinin takip edildiği cuma sabahında Avrupa borsaları sınırlı yükselişlerle açıldı. Söz konusu verilerin, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) 11 Haziran’da gerçekleştireceği toplantı öncesinde yakından izleneceği belirtiliyor.
Piyasalarda, enflasyonun kademeli şekilde yükselerek ECB’nin yüzde 2 seviyesindeki hedefinden uzaklaşması nedeniyle faiz artırımı beklentileri öne çıkıyor. Bu görünümde İran savaşı ve enerji fiyatlarında yaşanan artışın etkili olduğu değerlendiriliyor.
Euro Stoxx 50 endeksi güne yüzde 0,5 yükselişle başladı. Londra ve Frankfurt’un önde gelen endeksleri yaklaşık yüzde 0,2 değer kazanırken, Paris CAC 40 endeksi yüzde 0,6, Milano Borsası’nın gösterge endeksi ise yüzde 0,4 yükseldi.
Avrupa piyasalarında yükselişe öncülük eden hisseler arasında Siemens Energy, Infineon Technologies ve Rheinmetall yer aldı. Üç şirketin hisseleri de günün ilk işlemlerinde değer kazandı.
Şirket haberleri tarafında ise Novo Nordisk öne çıktı. Fransa’nın, şirketin önde gelen kilo verdirici ilaçlarını geri ödeme kapsamına alacağını açıklamasının ardından Danimarkalı ilaç devinin hisseleri cuma sabahı işlemlerinde yüzde 0,5 yükseldi.
Asya piyasaları da pozitif seyretti
Küresel piyasalarda savaşın sona erebileceğine yönelik beklentiler Asya borsalarına da yansıdı. Japonya ve Güney Kore’nin önde gelen endeksleri tarihi zirvelerine yakın seviyelerde işlem gördü.
Tokyo’da Nikkei 225 endeksi, mayıs ayında çekirdek enflasyonun ekonomistlerin tahminlerinden daha yavaş arttığını gösteren verilerin ardından yüzde 1,8 yükselerek 65.814,96 puana çıktı.
Güney Kore’nin Kospi endeksi yüzde 2,3 artışla 8.369,81 puana yükselirken, Hong Kong Hang Seng endeksi yüzde 0,4 değer kazanarak 25.098,68 puana ulaştı. Şanghay Bileşik Endeksi ise yüzde 0,2 düşüşle 4.092,22 puandan işlem gördü.
Avustralya’da S&P/ASX 200 endeksi yüzde 1 yükselerek 8.681,80 puana çıkarken, Tayvan Taiex endeksi yüzde 2,3 prim yaptı.
New York borsası güne artıda başladı
New York borsası da haftanın son işlem gününe yükselişle başladı. Dow Jones endeksi yüzde 0,21 artışla 50.773,91 puana, S&P 500 endeksi yüzde 0,21 yükselişle 7.579,33 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,16 kazançla 26.960,84 puana çıktı.
ABD ile İran arasında çatışmayı sona erdirecek bir mutabakata varıldığına yönelik haberlerin ardından petrol fiyatlarındaki gerileme sürerken, piyasalarda risk iştahı güç kazandı.
Axios’un haberine göre, ABD’li ve İranlı müzakereciler ateşkesin uzatılması ve İran’ın nükleer programına ilişkin görüşmelerin yeniden başlatılmasını öngören 60 günlük bir mutabakat metni üzerinde uzlaşmaya vardı. Ancak söz konusu metin henüz ABD Başkanı Donald Trump tarafından nihai olarak onaylanmadı.
Haberde, mutabakatın yürürlüğe girmesi halinde Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilerin geçişine herhangi bir kısıtlama olmaksızın açılacağı, buna karşılık ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasını kaldıracağı belirtildi.
Enerji arzına ilişkin endişelerin azalmasıyla Brent petrolün vadeli varil fiyatı TSİ 16.30 itibarıyla yaklaşık yüzde 2 düşüşle 92,02 dolardan işlem gördü. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü ham petrolün varili de yüzde 1,5 gerileyerek 87,49 dolara indi.
Analistler, Orta Doğu’daki çatışmalara rağmen yapay zekâ alanındaki olumlu beklentiler ve güçlü şirket bilançolarının piyasalardaki yükselişi desteklemeyi sürdürdüğünü belirtti.
Şirketler tarafında Dell Technologies dikkat çekti. Şirket, piyasa kapanışının ardından açıkladığı bilançosunda yapay zekâya yönelik yoğun talebin etkisiyle güçlü gelir artışı elde ettiğini duyurdu. Yıllık gelir beklentisini de yukarı yönlü revize eden şirketin hisseleri güne yüzde 32 yükselişle başladı.
