ABD ile birlikte 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırıları başlatan İsrail’de hesaplar tutmayınca panik başladı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, zor günler yaşıyor. Demir Kubbe’nin delinmesi ve daha fazla İran füzesinin başta Tel Aviv olmak üzere İsrail kentlerine düşmesi ülkede büyük panik yaratırken hedefteki isim de Başbakan Netanyahu oldu.
İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir’in “Ordu çökecek” çıkışıyla büyük şok yaşayan Netanyahu bir darbe de müttefiki ABD’den geldi. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, telefonda görüştüğü Netanyahu’yu fena azarladı.
28 Şubat’tan bu yana Orta Doğu’da çatışmalar sürerken, bir türlü hedefledikleri zafere ulaşamayan Washington ile Tel Aviv’in arası gerilmeye başladı. ABD basını, Başkan Yardımcısı JD Vance ile Netanyahu arasında geçen ‘gergin’ telefon görüşmesinin detaylarını yazdı. Habere göre Vance ile Netanyahu görüşmesinde sesler de yükseldi.
Axios’ta yer alan habere göre, Vance ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında bu hafta gerçekleşen telefon görüşmesi oldukça sert geçti ve Vance zaman zaman sesini yükseltti.
“Netanyahu bizi kandırdı”
Habere göre Vance, Netanyahu’yu İran’a yönelik savaş konusunda “fazla iyimser” ve “gerçeklikten uzak” değerlendirmeler yapmakla eleştirdi. Özellikle Netanyahu’nun, savaş öncesinde Washington’a rejim değişikliğinin “kolay ve yüksek ihtimal” olduğu yönünde verdiği mesajların beklentileri yanlış yönlendirdiği ifade edildi.
ABD’li bir yetkili, Netanyahu’nun savaş öncesi süreçte ABD Başkanı’nı bu yönde ikna etmeye çalıştığını belirterek, “Bunu oldukça kolay bir süreç gibi sundu” değerlendirmesinde bulundu.
“İsrail, diplomatik süreci zayıflatıyor”
Aynı yetkili, Vance’in bu söylemlere karşı daha temkinli ve sert bir tutum sergilediğini vurguladı.
Görüşmenin ardından ise krizin daha da derinleştiği öne sürüldü. ABD tarafı, İsrail’in perde arkasında Vance’in yürüttüğü diplomatik süreci zayıflatmaya çalıştığından şüpheleniyor.
İddialara göre Tel Aviv yönetimi, İran’ın özellikle Vance ile müzakere etmek istediğine dair haberlerin yayılmasında rol oynuyor.
Ancak söz konusu iddialara ilişkin somut bir kanıt bulunmadığı da belirtiliyor.
Öte yandan, İran ile olası bir ateşkes anlaşması için yürütülen temaslarda Vance’in kilit rol oynadığı ifade ediliyor. ABD’li üst düzey bir yetkiliye göre, Tahran yönetiminin anlaşmaya varabileceği en güçlü isim Vance.
Yetkili, “Eğer İran Vance ile anlaşamazsa, başka bir anlaşma ihtimali de kalmaz” diyerek Washington’daki denklemin netliğine dikkat çekti.
Aynı yetkili, Vance’in hem savaştan önce hem de son birkaç gündür İran’la diplomasiye “yoğun bir şekilde dahil olduğunu” belirterek, İran’a yönelik saldırılara giden süreçte Vance’in, savaşın süresi, amacı ve ABD mühimmat stokları üzerindeki etkisi hakkında sorular yönelten yönetimdeki “en şüpheci seslerden biri” olduğunu iddia etti.
ABD’li ve İsrailli kaynaklar, Vance’in, İsrail’in saldırılarının nasıl gelişeceğine dair değerlendirmelere son derece şüpheyle yaklaştığını ifade etti.
Vance’e yakın ABD’li başka bir yetkili, İran’ın müzakere sürecini Vance ile yürütmek istediği iddialarına ilişkin, “Kendi görüşleri var ancak Trump’ın talimatlarına göre çalışacak ve başkanın beğeneceği bir sonuç elde etmeye çalışacak” değerlendirmesinde bulundu.
