ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran’ın misilleme saldırıları, Orta Doğu’da birçok petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz tesisinde üretimin aksamasına yol açtı.
Dünyadaki günlük petrol talebinin yüzde 20’sinin (yaklaşık 20 milyon varil) taşındığı Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilerin büyük bir kısmına fiilen kapalı olması nedeniyle, sevkiyatlarını gerçekleştirmeyen ve depoları dolan birçok ülke petrol üretimini kısmak veya durdurmak durumunda kaldı.
İngiltere merkezli veri analitik şirketi Vortexa Başekonomisti David Wech’in hesaplamasına göre, Orta Doğu’daki savaş nedeniyle bugün itibarıyla petrol piyasasındaki kayıp 500 milyon varile ulaştı.
Bu miktarın yaklaşık 190 milyon varili Körfez’de mahsur kalan tankerlerde bulunuyor.
Orta Doğu’dan ham petrol ve petrol ürünleri yüklemelerindeki kayıp ise, 2025’teki günlük ortalama yüklemeler dikkate alındığında, 310 milyon varil olarak hesaplandı. Bu miktar, halihazırda günlük yaklaşık 12 milyon varil ham petrol/kondensat ve 5 milyon varilin üzerinde rafine ürünü kapsıyor.
İran’ın ihracatı hariç tutulduğunda, bu durum Orta Doğu’dan Asya’ya deniz yoluyla giden ham petrol/kondensat miktarını mevsimsel olarak rekor düşük seviyeye çekti.
Vortexa’dan edinilen verilere göre, söz konusu 500 milyon varillik kaybın 130 milyon varili Suudi Arabistan, 122 milyon varili Birleşik Arap Emirlikleri, 110 milyon varili Irak ve 64 milyon varili Kuveyt kaynaklı.
Katar’ın bu kapsamdaki kaybının 46 milyon, İran’ın 15 milyon ve diğer ülkelerin toplamda 14 milyon varil olduğu hesaplanıyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üye ülkeleri 11 Mart’ta 400 milyon varille kurumun tarihindeki en yüksek miktarda stratejik petrol rezerv miktarını piyasaya sürme kararı almıştı.
Petrol piyasasındaki kayıp, IEA ülkelerinin kullanıma açacağı rezerv miktarının üzerinde bulunuyor. Wech’e göre, bu varillerin piyasaya verilme hızı, günlük 17 milyon varillik kaybın oldukça gerisinde kalacak.
IEA Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu’daki savaşın dünya petrol piyasası tarihindeki en büyük tedarik kesintisini yarattığını belirterek, Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapalı olması nedeniyle piyasada devre dışı kalan petrol miktarının 1973’teki petrol krizi ve sonrasında görülen tüm kesintilerden daha yüksek olduğunu bildirmişti.
Analistlere göre, petrol piyasasındaki arz kaybının etkileri henüz tüketici tarafında hissedilmedi ancak bu haftadan itibaren bu durumun büyük ölçüde değişmesi bekleniyor.
