Borsada işlem gören Çinli teknoloji devleri Alibaba Group Holding Ltd. ve Tencent Holdings Ltd., yapay zekâdan gelir elde etme konusunda net bir yol haritası sunamamaları nedeniyle yatırımcıların sert tepkisiyle karşılaştı. İki şirket, yaklaşık 24 saat içinde toplam 66 milyar dolarlık piyasa değeri kaybı yaşadı.
Alibaba’nın ABD’de işlem gören hisseleri, Tencent’in perşembe günü son bir yılın en sert düşüşünü yaşamasının ardından ekim ayından bu yana en büyük gerilemeyi kaydetti. Geçtiğimiz hafta yapay zekâ sektörüne güçlü bir giriş yapan ve OpenClaw benzeri ajan teknolojilerinin sektörü canlandıracağına inanan yatırımcılar, beklentilerin karşılanmaması üzerine geri adım attı. Özellikle, gelir yaratmaya yönelik somut bir modelin ortaya konulamaması dikkat çekti.
YATIRIMCI GÜVENİ SARSILDI
Piyasalardaki bu sert tepki, Çinli teknoloji şirketlerinin veri merkezleri, nitelikli iş gücü ve model geliştirme için yaptıkları yüksek harcamalara yönelik artan endişeleri de yansıtıyor. Yatırımların net bir gelir planı olmadan sürdürülmesi, yatırımcıların temkinli duruşunu güçlendiriyor.
Her ne kadar bu harcamalar, Meta Platforms Inc. ve Amazon.com Inc. gibi ABD’li devlerin bu yıl ayırdığı yaklaşık 650 milyar dolarlık bütçeye kıyasla sınırlı kalsa da, Çin’de zayıflayan tüketici talebiyle aynı döneme denk gelmesi marjlar üzerindeki baskıyı artırıyor. Nitekim Alibaba, son çeyrekte net kârında yüzde 67’lik bir düşüş açıkladı.
GELİR MODELİ BELİRSİZLİĞİ ÖNE ÇIKIYOR
Bloomberg Intelligence analisti Catherine Lim, yatırımcıların asıl kaygısının harcamaların büyüklüğü değil, kısa vadede gelir üretimine dair belirsizlik olduğunu belirtti. Lim’e göre, şirketlerin yapay zekânın bulut, reklam veya işlem hacmi üzerinden ölçülebilir gelir artışı sağladığını göstermesi, piyasalar açısından kritik bir dönüm noktası olacak.
Tencent, perşembe günü 43 milyar dolarlık piyasa değeri kaybının ardından daha dengeli bir seyir izledi. Alibaba’nın ABD hisseleri bir gecede 23 milyar dolar gerilerken, Hong Kong’da işlem gören hisseleri cuma günü yüzde 7,3’e kadar düştü.
YAPAY ZEKÂ COŞKUSU KISA SÜRDÜ
Piyasalardaki bu ani yön değişimi, kısmen bu ay yaşanan yapay zekâ coşkusunun ardından geldi. Ay Yeni Yılı tatilinden dönen Çinli kullanıcıların, e-posta yönetiminden seyahat planlamasına kadar birçok görevi üstlenebilen OpenClaw platformuna yoğun ilgi göstermesi, teknoloji hisselerinde kısa süreli bir yükseliş yaratmıştı.
MiniMax Group Inc. gibi girişimlerden Baidu Inc. gibi köklü şirketlere kadar birçok oyuncu, bu ilgiden faydalanmak için yeni ürün ve hizmetlerini hızla piyasaya sürdü. Bu süreçte Tencent hisseleri de ay başında yüzde 10’un üzerinde değer kazanmıştı.
Çin’in en değerli şirketlerinden biri olan Tencent’in, geniş kullanıcı verisi havuzu ve WeChat üzerinden kurduğu ekosistem sayesinde yapay zekâ geliştirme konusunda avantajlı konumda olduğu değerlendiriliyor. Ancak şirket yöneticileri, bu avantajın nasıl gelir modeline dönüştürüleceği konusunda yatırımcıların sorularına net yanıtlar vermekten kaçındı.
TENCENT İÇİN HEDEF FİYAT DÜŞTÜ
Öte yandan Morgan Stanley, Tencent için hedef fiyatını yüzde 11 düşürerek 650 Hong Kong dolarına çekti. Analistler, erken aşamadaki yapay zekâ yatırımlarının kısa vadede kâr marjlarını baskılayabileceğini ve 2026’da kâr artışının gelir artışının gerisinde kalabileceğini belirtti.
Alibaba cephesinde ise tablo daha karmaşık. Şirket, bir yandan e-ticaret tarafındaki zayıflamayla mücadele ederken, diğer yandan yapay zekâ yatırımlarını agresif şekilde artırıyor. Alibaba, önümüzdeki yıllarda 53 milyar dolardan fazla yapay zekâ yatırımı yapmayı planladığını açıklarken, beş yıl içinde bulut ve yapay zekâ gelirlerini 100 milyar dolara çıkarma hedefini duyurdu.
Bu kapsamda şirket, kurumsal müşterilere yönelik “Wukong” adlı yeni bir yapay zekâ hizmetini devreye aldı ve bulut ile depolama hizmetlerinde fiyatları yüzde 34’e varan oranlarda artırdı. Ancak Barclays Capital Inc. analistleri, bu hedeflerin gerçekleşmesine ilişkin görünümün belirsizliğini koruduğunu ve piyasanın bu konudaki endişelerini paylaştıklarını ifade etti.
