ABD Başkanı Donald Trump’ın ticaret ve ekonomi politikaları yılın başından bu yana küresel yatırımcıların dolar yatırımlarını yeniden gözden geçirmesine yol açtı. Financial Times’ın haberine göre, dolar 1973’ten bu yana en kötü ilk yarı performansını gerçekleştirdi.
Sterlin, euro ve yenin de aralarında bulunduğu altı para birimine karşı doların gücünü ölçen dolar endeksi, 2025’in başından bu yana %10’dan fazla değer kaybetti. Söz konusu tablo, altın destekli Bretton Woods sisteminin sona ermesinden bu yana en kötü yıl başlangıcını işaret ediyor.
“Dolar, Trump 2.0’ın tutarsız politikalarının günah keçisi hâline geldi,” diyen ING Döviz Stratejisti Francesco Pesole, yatırımcıları dolardan uzaklaştıran gelişmelere dikkat çekti. Pasole’ye göre ABD Başkanı’nın aralıklı bir şekilde yürüttüğü gümrük vergisi savaşları, ABD’nin dev kamu borcu ihtiyacı ve ABD Merkez Bankası’nın bağımsızlığına dair endişeler yatırımcıların dolardan uzaklaşma tercihlerini etkiliyor.
ABD Senatosu’nun Trump’ın “büyük ve muhteşem” vergi yasasına ilişkin değişiklikleri onayladığı pazartesi günü, dolar %0,2 geriledi.
Söz konusu tarihi yasa tasarısının önümüzdeki on yıl içinde ABD’nin borç yüküne 3,2 trilyon dolar eklemesi bekleniyor. Bu durum, Washington’un borç sürdürülebilirliğine dair endişeleri artırarak ABD Hazine tahvili piyasasından bir kaçışa yol açtı.
Doların sert düşüşü, 1973’te görülen %15’lik gerilemeden bu yana yılın ilk yarısında görülen en kötü performansa ve 2009’dan bu yana herhangi bir altı aylık dönem içindeki en zayıf tabloya işaret ediyor.
Yıl başında yapılan yaygın tahminlerin aksine, bu düşüş piyasaları da şaşırttı. Tahminlerde Trump’ın ticaret savaşının ABD dışındaki ekonomilere daha fazla zarar vereceği ve ABD enflasyonunu artırarak doları rakip para birimlerine karşı güçlendireceği öngörülüyordu.
Ancak bunun yerine, birçok Wall Street bankasının beklentisinin aksine yüzde 13 artarak 1,17 doların üzerine çıktı. Wall Street devleriyse euronun bu yıl dolar karşısında pariteye ineceğini öngörüyordu. Yatırımcılar, dünyanın en büyük ekonomisindeki büyüme risklerine odaklanırken Almanya tahvilleri gibi diğer güvenli varlıklara yöneldi.
Tahvil yönetim şirketi Pimco’nun küresel sabit getirili varlıklardan sorumlu baş yatırım sorumlusu Andrew Balls, Trump’ın Nisan ayında açıkladığı “karşılıklı tarifeler” kararına atıfta bulunarak, “ABD’nin politika çerçevesinde yaşanan bir kurtuluş günü şokundan söz edebiliriz” dedi.
Balls, doların küresel rezerv para statüsünün tehdit altında olmadığını savunsa da, “Ancak bu, ABD Doları’nın ciddi şekilde zayıflamayacağı anlamına gelmez” ifadelerini kullandı. Balls, küresel yatırımcıların dolar pozisyonlarını daha fazla hedge etmeye başladıklarına dikkat çekti. Bu faaliyetler de doğrudan doların düşüşünü hızlandırıyor.
Bu yıl doları aşağı çeken bir diğer etken ise, Trump’ın da baskısıyla, ABD Merkez Bankası’nın ekonomiyi desteklemek için daha agresif faiz indirimlerine gitmesi yönündeki beklentiler oldu. Vadeli işlem sözleşmelerine göre, gelecek yılın sonuna kadar beş çeyrek puanlık faiz indirimi bekleniyor.
Politika faizlerindeki düşüş beklentileri, ticaret savaşı endişelerine ve Orta Doğu’daki çatışmalara rağmen ABD hisselerinin rekor seviyelere ulaşmasını sağladı. Ancak zayıflayan dolar, S&P 500’ün getirilerinin euro bazında hesaplandığında Avrupa’daki rakiplerinin gerisinde kalmasına yol açtı.
Emeklilik fonlarından merkez bankası rezerv yöneticilerine kadar büyük yatırımcılar, dolar ve ABD varlıklarındaki pozisyonlarını azaltmak istediklerini dile getiriyor ve bu varlıkların piyasa dalgalanmalarına karşı hâlâ güvenli liman olup olmadığını sorguluyor.
ING’den Pesole “Yabancı yatırımcılar artık dolar cinsinden varlıklar için daha yüksek kur riski koruması talep ediyor. Bu da doların, ABD hisse senetlerindeki toparlanmayı takip etmesini engelleyen bir başka etken” açıklamasında bulundu.
Bu yıl altın da rekor seviyelere ulaştı. Merkez bankaları ve dolar varlıklarının değer kaybetmesinden endişelenen diğer yatırımcıların alımları da bu yükselişte etkili oldu.
Dolar, rakip para birimleri karşısında son üç yılın en düşük seviyesine geriledi. Düşüşün hızı ve dolara karşı yapılan satış pozisyonlarının yaygınlığı göz önüne alındığında, bazı analistler artık doların istikrar kazanmasını bekliyor.
Sigorta şirketi Zurich’in baş piyasa stratejisti Guy Miller, “Zayıf dolar pozisyonu artık kalabalık bir işlem hâline geldi ve bu düşüşün hızının azalacağını düşünüyorum” dedi.
