Türkiye Kurumsal İdare Derneği (TKYD) tarafından düzenlenen 15. Milletlerarası Kurumsal İdare Tepesi’nde konuşan Gönül, ”Dünyada devam eden jeopolitik gelişmeler, ana ihracat pazarımız Euro Bölgesi’ndeki ekonomik aktivitede gözlenen zayıflık ve enflasyon, ülkemiz açısından kimi risk ögeleri olarak öne çıkmaktadır. Bu kurallar altında sermaye piyasalarımız ve Borsamız, fon arayışındaki şirketler ve getiri arayışındaki yatırımcılar açısından değerli bir alternatif olmaya devam etmektedir.” dedi.
Dünyada halka arzların hem sayı hem de büyüklük olarak azalırken, Türkiye’de, 2022 yılındaki yüksek halka arz performansının 2023 yılında da devam ettiğini belirten Gönül, ”Verilere baktığımızda geçen yıl birinci halka arzlardan 19,3 milyar TL fon toplanmışken, bu yıl 20 Kasım prestijiyle 46 şirketin birinci halka arzının toplam büyüklüğü 64,3 milyar TL düzeyine ulaşmıştır. Önümüzdeki devirde halka arzlara olan talebin bu trende emsal biçimde devam edeceğini öngörüyoruz.” diye konuştu.
Halka açılmanın yalnızca alternatif bir finansman yolu, şirketlere fon kaynağı olarak görülmemesi gerektiğini söz eden Gönül, halka arzla birlikte artan kamuyu aydınlatma, şeffaf olma, raporlama, bağımsız kontrol ve gibisi yükümlülüklerin şirketlerin kurumsallaşma süreçlerini hızlandırdığını ve idare kalitesini artırdığını vurguladı.
‘Güven, piyasa iktisadının işlemesi ve büyümesi için kritik bir kaynaktır”
Gönül, itimadın piyasa iktisadının işlemesi ve büyümesi için kritik bir kaynak olduğunu lisana getirdi. Ticari süreçlerin tamamının itimat ögesine dayandığını aktaran Gönül, kelamlarını şöyle sürdürdü:
”Güven, süreç maliyetlerini düşürmekte, yatırımları ve ekonomik büyümeyi desteklemektedir. Münasebetiyle piyasamızdaki büyümenin sürdürülebilir olması açısından, kurumsal idare anlayışının yerleşmesinin, piyasalara olan inancın teminatı olduğunun altını çizmekte fayda görmekteyim. Şirketlerimizin idare şuralarının, bağımsız kontrol, değerleme, derecelendirme şirketleri, yatırım kuruluşları ve hisse sahiplerinin sorumluluklarını yerine getirirken, gösterdikleri performanslar, bu inancın tesis edilmesinde büyük rol oynamaktadır. İdare heyetleri ile başlayacak olursak, burada bilhassa şirket idare konseylerinin daha düzgün performans gösterebileceği iki alanı vurgulamakta yarar görmekteyim. Bunlar, performans değerlendirmesi ve uygun idare heyeti kompozisyonunun oluşturulmasıdır. İdare şurasının performans kıymetlendirme süreci, daha yeterli performans göstermeleri ve paydaşlarının inancını kazanmaları açısından kritik bir alandır.”
Gönül, ”Bunun yanında, gereksinim duyulan marifet, tecrübe ve uzmanlıktaki çeşitliliğe sahip idare kompozisyonunun oluşturulmasında, klâsik alanların yanında teknoloji, sürdürülebilirlik üzere yeni uzmanlık alanlarının da değerlendirmeye alınması gerektiği alışılmıştır.” tabirlerini kullandı.
Güvenilir finansal tablolar ve kamuya yapılan açıklamaların sermaye piyasalarında itimat oluşturmanın anahtarı olduğunu söyleyen Gönül, yatırımcıların borsada süreç gören şirketlerin sunduğu finansal tabloların ve açıklamaların kalitesine dayanarak kararlar aldığını kaydetti. Gönül, şirketlerin, sermaye piyasalarında itimat sağlama sürecinde kritik rolleri ve vazifeleri dikkate alarak verdikleri hizmetlerin kalitesinin artırılması gerektiğini belirterek, inancın tesis edilmesinde paydaşların da çok değerli bir işlevi olduğunu tabir etti.
”Mevzuat ile tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesi inanç tesisinin başka bir gerekliliği”
Yatırımcıların genel heyetlere iştiraki, soru sorma hakkının tatmin edici bir formda kullanılması, yatırım yapılan şirketin daha güzel tanınması ve idare konseyleriyle manalı bir formda etkileşim kurulmasının sağlanmasının değerine değinen Gönül, şöyle devam etti:
”Mevzuat ile tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesi ise inanç tesisinin başka bir gerekliliğidir. Lakin burada unutulmamalıdır ki, kurallar bize ne yapabileceğimizi söyler, bedeller ise ne yapmamız gerektiğini. Bu nedenle, zarurî kuralların dayattığı dış disiplin, şirketin iç kültürü ve ahlakıyla tamamlanmalıdır. Hasebiyle bu kültürün oluşmasını teşvik eden düzenlemelere gereksinim duyulmaktadır. İtimat tesisi ile ilgili olarak bir öbür gereklilik ise tüm paydaşların gereksinimlerini samimi bir halde ele almaktır. Bunun için şirketler, faaliyetlerini, faaliyet gösterdikleri toplumu ve çevreyi, nasıl etkiledikleri konusunda tam bir şeffaflıkla yürütmelidir.”
Şirketlerin yeni riskler ve fırsatlar yaratan iklim değişikliği problemini menfaat sahipleri ile nasıl ele aldığının irtibatını hakikat bir halde kurmasının beklendiğini söyleyen Gönül, şu tabirleri kullandı:
”Sözünü ettiğim gereksinimler çerçevesinde, kurumsal idareye ait zarurî düzenlemeleri faal biçimde uygulaması, bu uygulamanın konseyimiz tarafından nezareti, mecburî olmayan prensiplere dair raporlamaların güzelleştirilmesi ve borsa şirketlerinin kurumsal idare uygulamalarının geliştirilmesi büyük ehemmiyet kazanmıştır. Bu gayeyle, bilhassa kurumsal idare ve sürdürülebilirlik raporlaması konusunda geçtiğimiz devirlerde epeyce temel düzenlemeler yapılmıştır.”
Gönül, SPK’nın öteki mevzularda olduğu üzere kurumsal idare konusunda da milletlerarası gelişmeleri yakından takip ettiğini ve Türkiye’deki uygulamalarını teşvik etmeye yönelik düzenlemeler yaptığını belirtti. Bu mevzuda şirketlerin uygulamalarının nezaretini gerçekleştirmesi gerektiğini vurgulayan Gönül, ”Burada borsada süreç gören şirketlerin değerli bir kısmının, kurumsal idaresi önemli olarak ele aldığını ve bu mevzuda şirketlerimizin genel olarak her yıl daha uyguna gittiklerini görmekten büyük memnunluk duyduğumuzu tabir etmek isterim.” diye konuştu.
Gönül, tüm taraflar olarak kurumsal idare standartlarının yükseltilmesi ve inancın güçlendirilmesine yönelik uğraşların devam etmesi gerektiğini lisana getirerek, ”Ülkemiz sermaye piyasalarının en güzel örneklerle kıyaslanabilir hale gelmesini ve bu maksatla daima uygunlaştırma arayışında olmamız gereğini bir sefer daha yineliyorum. ” halinde konuştu.
